Cho đến hiện tại, điều can đảm nhất mình từng làm có lẽ là rời bỏ công việc đã quen thuộc suốt bốn năm và bắt đầu chặng đường hoàn toàn mới: làm content. Những ngày đầu, mình gần như sống cùng sách vở và miệt mài tìm kiếm tài liệu học nghề. Và mình đã tìm được “Content hay nói thay nước bọt” – cuốn sách mang đến cho mình nền tảng kiến thức bài bản để tự tin bắt đầu công việc viết content.
1. Tác giả MediaZ – đơn vị tiên phong chia sẻ tri thức trong lĩnh vực marketing
“Content hay nói thay nước bọt” được biên soạn bởi MediaZ – một trong những marketing agency hàng đầu tại Việt Nam. Trong vòng hơn một thập kỷ hoạt động, MediaZ đã phục vụ hơn 10.000 khách hàng với hàng ngàn chiến dịch marketing hiệu quả, xuất bản hơn 10 đầu sách chuyên ngành về marketing và truyền thông.
Những thông tin này mình chỉ đọc được khi tò mò truy cập vào trang web chính thức của MediaZ. Đó cũng là điều khiến mình ấn tượng về MediaZ, bởi dù có rất nhiều thành tựu đáng kể nhưng họ không hề khoe mẽ hay quảng cáo trong cuốn sách. Không có lời đề tựa, không có mục giới thiệu về bản thân, sách chỉ hoàn toàn tập trung vào chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm cho độc giả.
Ngoài ra, giống như “Hơi thở con sen” (một đầu sách hướng dẫn về nghề content mà mình từng review), cuốn sách này cũng có phần tổng kết cuối chương giúp độc giả dễ dàng ôn lại và ghi nhớ những nội dung đã đọc. Những điều này khiến mình thực sự trân trọng, cảm nhận được tâm huyết lan tỏa tri thức của đội ngũ trong từng trang sách.
2. Bốn bài học mình tâm đắc nhất trong “Content hay nói thay nước bọt”
“Content hay nói thay nước bọt” có tổng cộng 15 chương, lần lượt từ những kiến thức nền tảng cho đến các công thức đi sâu vào cách sáng tạo content hiệu quả, chạm được vào cảm xúc của khách hàng. Không chỉ sử dụng ngôn từ gần gũi, cung cấp nhiều ví dụ thực tế, cuốn sách còn được trình bày xen kẽ giữa chữ và hình ảnh khiến cho cách truyền đạt thông tin càng thú vị, trực quan và dễ hiểu. Dưới đây là bốn nội dung mình yêu thích và ấn tượng nhất trong cuốn sách.
2.1. Bài học 1: Kỹ năng quan sát – “Vũ khí” quan trọng mang đến thành công cho content creator
Có bốn kỹ năng được nhắc đến trong cuốn sách này nhưng mình đặc biệt tâm đắc với kỹ năng quan sát vì đây là đầu vào mang lại thông tin, kiến thức để có thể sáng tạo ra những nội dung đa dạng, hữu ích cho người đọc. Ta chẳng thể nấu ra một món ăn ngon nếu không có đầy đủ nguyên liệu cần thiết.
“Cái tài của một người làm content tốt thể hiện ở việc “có thể nhìn ra những góc cạnh khác nhau của những sự vật đơn giản”. Họ phải quan sát rất nhiều trước đó thì mới làm được như vậy!” – Trích “Content hay nói thay nước bọt”.
Đọc kỹ hơn trong cuốn sách này, độc giả sẽ được biết cụ thể như thế nào là quan sát sâu, cách rèn luyện và làm sao để sử dụng những thông tin đã quan sát được một cách tối ưu.
Đối với mình, đây là kỹ năng then chốt giúp cải thiện hiệu quả công việc trong mọi lĩnh vực, không chỉ riêng khi làm content. Mình còn nhớ lúc “án thư” bắt đầu có những khách hàng đầu tiên, có một thành viên trong team đã hỏi mình: “Làm thế nào để chuẩn bị thông tin đầy đủ nhất trước mỗi buổi trao đổi với khách hàng?” Gợi ý của mình là hãy rèn luyện kỹ năng quan sát trong mỗi lần tiếp xúc với họ. Điều đó sẽ giúp bạn dễ dàng nhận ra họ thường muốn biết những thông tin gì, từ đó có thể chuẩn bị nội dung phù hợp và đầy đủ.
2.2. Bài học 2: Cách xây dựng kế hoạch content cho người mới và khái niệm brief
Việc lập kế hoạch content rất quan trọng vì nó giúp bạn tạo ra nội dung nhất quán, hiệu quả và phù hợp với mục tiêu cần đạt được. “Content hay nói thay nước bọt” cung cấp ba bước để xây dựng kế hoạch content cho người mới bắt đầu:
- Bước 1: Làm bản brief đầy đủ thông tin cần thiết
- Bước 2: Nghiên cứu kỹ thông tin về sản phẩm/dịch vụ, thị trường, insight khách hàng
- Bước 3: Tổng hợp thông tin và lập kế hoạch content
Đọc kỹ trong cuốn sách này, độc giả sẽ được cung cấp chi tiết những khái niệm cần thiết và cách làm cho từng bước.
Đây là những kiến thức mình nghĩ rằng không phải công ty nào cũng hướng dẫn cho nhân viên, đặc biệt là những đơn vị kinh doanh nhỏ lẻ, không có bộ phận chuyên môn về content. Trước đây, dù đã từng thử sức làm nội dung cho một công ty kinh doanh thực phẩm nhưng mình làm một cách bản năng chứ chưa từng được biết kế hoạch content là gì, hình dạng của nó ra sao. Đặt biệt là khái niệm brief, đọc cuốn sách này mình mới biết brief đóng vai trò quan trọng không thể thiếu trong quá trình sản xuất nội dung.
“Dù phải đặt bao nhiêu câu hỏi, hỏi đi hỏi lại bao nhiêu lần để tìm ra mong muốn thật sự của sếp (hoặc client), đừng bỏ cuộc. Brief sai, mọi thứ đằng sau sẽ chệch hướng, người làm content sẽ tốn nhiều công sức hơn.” – Trích “Content hay nói thay nước bọt”.
Gợi ý:
Từ a đến z về dịch vụ chấp bút sách
10 cuốn sách chữa bí từ giúp bạn tăng vốn từ khi viết
“Hơi thở con sen” – nói chuyện chuyên môn bằng ngôn ngữ dễ hiểu
2.3. Bài học 3: Cách để ai cũng có thể làm sáng tạo
Một trong những tư duy cứng nhắc khiến khả năng sáng tạo của mình bị hạn chế là “sáng tạo thuộc về khả năng bẩm sinh, không phải ai cũng có”. Từ khi đọc cuốn sách này, mình hiểu ra rằng đây cũng là một kỹ năng hoàn toàn có thể cải thiện được.
Trong “Content hay nói thay nước bọt”, MediaZ dành hẳn một chương để chia sẻ chi tiết về cách để rèn luyện và bùng nổ kỹ năng sáng tạo. Từ những nền tảng tư duy cơ bản cho đến cách thức thực hiện, thậm chí bật mí cả những bí quyết và công thức quý giá họ tích lũy được sau nhiều năm làm nghề.
“Ý tưởng cũng giống như đàn thỏ vậy. Ban đầu có hai con. Sau đó, bạn học cách “nuôi nấng, chăm sóc nó” và sớm muộn gì bạn cũng có một đàn lớn.” – Trích ”Content hay nói thay nước bọt”.
2.4. Bài học 4: Kho báu của một người làm content
Với mình, đây là phần hấp dẫn và đáng giá nhất của cuốn sách bởi nó không chỉ cung cấp những thuật ngữ cơ bản ai cũng phải biết, mà còn tổng hợp cả những nguồn tài nguyên tham khảo quý báu dành cho những người muốn phát triển sâu hơn.
Đầu tiên, tác giả giới thiệu một loạt cuốn sách hay nên đọc để có thể hiểu đúng và mở rộng vốn từ. Tuy nhiên, những gợi ý này chủ yếu là từ điển, sách học thuật. Ngoài ra bạn có thể đọc thêm những cuốn sách ở các thể loại khác như sách văn học, tiểu thuyết, sách thiếu nhi,… để việc học tập trở nên thú vị hơn. Một số cuốn truyện và tản văn có nhiều từ ngữ hay mà mình từng đọc là Nằm nghe gió thổi sau hè, Chuyện ngày bé, Ông Quới.
Một nguồn tham khảo rất hữu ích nữa mà tác giả nhắc đến là các trang web, tờ báo chuyên sâu về content và quảng cáo, hoặc những cộng đồng mà trong đó, các thành viên thường xuyên giao lưu, chia sẻ kiến thức. Nếu đang làm content dạng chữ, bạn có thể tham khảo blog duongstory.com của tác giả Hải Dương – founder của án thư, hoặc tham gia cộng đồng Ngày đẹp trời để viết – nơi các thành viên thường xuyên đăng bài để cải thiện kỹ năng viết lách.
Mình vừa chia sẻ với bạn bốn nội dung khiến mình tâm đắc nhất trong “Content hay nói thay nước bọt”, ngoài ra còn rất nhiều thông tin thú vị khác bạn có thể tìm thấy ở cuốn sách này. Khi đọc sách, mỗi người sẽ có một góc nhìn và sở thích khác nhau. Vậy nên, mình rất mong chờ được đọc chia sẻ của bạn về nội dung bạn yêu thích nhất trong phần bình luận.
Tác giả bài viết: Thành Bích