Nếu đang làm việc trong lĩnh vực Content Marketing, rất có thể bạn đã biết đến group “Tâm sự con Sen” – một trong những cộng đồng chuyên môn của người làm Content lớn nhất hiện nay với hơn 650 nghìn thành viên. Người sáng lập cộng đồng đó là anh Phùng Thái Học, tác giả của cuốn “Hơi thở con Sen” mà mình sẽ review trong bài viết này. Trong một lần tìm kiếm các đầu sách để bổ trợ cho công việc, mình đã bị “Hơi thở con Sen” thu hút bởi cái tên độc đáo và được nhiều người trong nghề đề xuất.
1. Tựa đề sách đặc biệt và concept hai nửa lộn ngược
Có một câu nói hài hước như thế này: “Ngày xưa người hầu trong nhà gọi là Con Sen. Ngày nay người hầu trong Agency gọi là Content.” Đây chính là cảm hứng để tác giả gọi người làm nghề content là một “con sen”, bởi tính chất công việc gắn với cung cấp dịch vụ, tận tâm chiều ý khách hàng.
Theo quan điểm của tác giả – một người đã làm nghề hơn mười năm – đối với những người làm content, ranh giới giữa công việc và cuộc sống đôi khi rất mờ nhạt. Vì ngay cả khi giao tiếp thường ngày, chúng ta cũng đang sản xuất content, truyền tải thông điệp. Mỗi câu nói, mỗi hành động đều có thể là những content xuất sắc. Đó là lý do tựa đề cuốn sách “Hơi thở con Sen” ra đời. Tác giả mong muốn xoá nhoà ranh giới giữa công việc và cuộc sống, biến những kỹ năng nghề nghiệp thành bản năng tự nhiên như hơi thở. Từ đó, những người làm nghề vừa là một con Sen xuất sắc, vừa có một cuộc sống thật thú vị.
Ngoài ra, “Hơi thở con Sen” còn thu hút mình bằng concept “hai nửa lộn ngược” đầy sáng tạo, mỗi nửa tiếp cận theo một hướng khác nhau. Một nửa nói về ngành, nửa còn lại nói về con người. Theo tác giả, để sống tốt với nghề content, chúng ta cần có hai thứ: Một là kỹ năng chuyên môn, giúp ta giải quyết những công việc cụ thể hằng ngày. Hai là tư duy phát triển bản thân, giúp ta đi nhanh hơn và xa hơn trong nghề.
Đây là cách trình bày vừa độc đáo, vừa giúp người đọc thuận lợi tra cứu thông tin.
2. “Hơi thở con Sen” – Cuốn sách dành cho người muốn trở thành một Con Sen chính hiệu
Sự lên ngôi của nghề Content cho thấy đây là một nghề không khó để tiếp cận. Nhưng muốn ổn định và phát triển sâu với nó thì ta phải nắm vững rất nhiều kiến thức. Từ thấu hiểu sản phẩm, nhận biết nhu cầu của khách hàng, cho đến cách tận dụng các công cụ số, nền tảng, cách đo lường. Trong cuốn sách này, tác giả không một lần đề cập đến những công thức “mì ăn liền”, mà tập trung làm rõ các tư duy nhận thức cơ bản đó.
Để trở thành một con Sen chính hiệu, “Hơi thở con Sen” đề cập đến ba năng lực quan trọng, cần biến nó thành bản năng, phản xạ tự nhiên như hơi thở. Đó là:
- Nhận thức về nhu cầu của khách hàng: Ở phần này, tác giả giúp người đọc hiểu rõ 6 cấp độ nhu cầu của khách hàng đối với sản phẩm và xác định đúng khách đang ở cấp độ nào, từ đó lựa chọn được những thông tin phù hợp để truyền đạt. “Nói không thừa thãi, nói có trọng tâm, nói có mục đích cụ thể, đó là những hơi thở thông minh của một con Sen chính hiệu.” – trích “Hơi thở con Sen”.
- Nhận thức về vị thế của mình: Khi đã xác định được cấp độ nhu cầu của khách hàng, bạn cần lựa chọn vị thế nói phù hợp, sao cho nói ra đúng thứ mà khách hàng muốn nghe. Nếu chọn vị thế người bán, thông tin thường chỉ xoay quanh tính năng của sản phẩm. Còn nếu đặt mình vào vị thế người mua, bạn sẽ nói nhiều hơn về lợi ích mà sản phẩm mang lại cho họ. “Sự sexy của một con Sen nằm ở chỗ họ luôn biết chọn lựa một vị thế hoàn hảo trong một cuộc hội thoại cụ thể.” – trích “Hơi thở con Sen”.
- Xây dựng quy trình làm việc bài bản – nhận thức quan trọng để trở nên chuyên nghiệp: Tác giả đưa ra quy trình sáng tạo và sản xuất nội dung cơ bản, áp dụng cho mọi định dạng nội dung. Điều mình ấn tượng ở đây là chúng được giải thích, hướng dẫn chi tiết đến mức mỗi bước được trình bày thành một chương riêng.
Gợi ý:
“Mùa hè không tên” – Cuốn sách đưa bạn trở về miền ấu thơ
“Cây chuối non đi đôi giày xanh” – Tình yêu tuổi học trò đầy ngọt ngào
“Thấu hiểu và định vị bản thân để sống đời rực rỡ” – Cuốn sách hướng dẫn sử dụng chính mình
3. Điều mình tâm đắc ở “Hơi thở con Sen”
Cuốn sách là giao điểm vừa vặn giữa lý thuyết và thực tế. Những kiến thức chuyên môn trong “Hơi thở con Sen” đầy đủ và bài bản như một học phần hoàn hảo, nhưng cách viết lại dễ hiểu, không hề hàn lâm. Bên cạnh đó, tác giả lồng ghép rất nhiều kinh nghiệm được đúc kết sau một hành trình dài nằm gai nếm mật thực chiến. Chính điều này đã khiến mình cảm nhận được sự gần gũi, dễ tiếp cận, như những người bạn đang chia sẻ với nhau trên bàn trà đá.
Nói cách khác, tác giả Phùng Thái Học như một người phiên dịch kiến thức từ ngôn ngữ chuyên môn khô khan sang ngôn ngữ thân thiện, dễ tiếp cận và dễ áp dụng.
Có một số chương chứa khá nhiều khái niệm mới đối với mình nên khi đọc xong, mình như lạc trong biển chữ. Nhưng sự tâm lý của tác giả đã giúp mình xử lý vấn đề này. Mỗi cuối chương luôn có mục tóm tắt lại những nội dung quan trọng một cách trọng tâm, cô đọng. Điều này giúp người đọc khái quát lại những thông tin cần ghi nhớ, tránh học trước quên sau.
Tuy vậy, đây cũng chính là điều mình lo ngại. Nếu quá phụ thuộc vào phần tổng kết của sách, mình sẽ dễ bị rơi vào tâm thế học thụ động. Giống như trên giảng đường, nếu slide đã có đầy đủ tất cả nội dung thì mình sẽ không chép bài nữa, dễ xao nhãng và chủ quan.
4. Một cách để đọc sách hiệu quả: thực hành và biến nó thành kiến thức của mình
Theo mình, muốn tăng hiệu quả tiếp thu khi đọc sách, người đọc nên tự ghi chép và tổng hợp thêm một lần nữa, cá nhân hoá những gì đã học được theo cách hiểu và ngôn ngữ của bản thân, đồng thời cố gắng ứng dụng vào thực tế càng nhiều càng tốt. Mình cũng vậy, mỗi lần đọc, mình thường ghi lại nội dung chính theo cách hiểu của bản thân, sau đó suy nghĩ làm thế nào để ứng dụng vào công việc hiện tại.
Ví dụ ở phần quy trình làm việc bài bản, sau khi đọc xong lý thuyết trong sách, mình đã tự đặt ra một đề bài viết content và giải nó theo đúng các bước đã được học. Tuy nhiên, mỗi người là một cá thể với tư duy và tính chất công việc khác nhau. Mình không bắt chước y hệt trong sách, mà thay vào đó là vừa áp dụng bản chất, vừa điều chỉnh sao cho tìm ra được một cách phù hợp nhất với bản thân.
Ngoài ra, việc chia sẻ kiến thức đã học cho người khác cũng là một phương pháp rất hiệu quả để ghi nhớ lâu hơn. Trong quá trình đọc cuốn “Hơi thở con Sen”, mình thường ghi chú lại những nội dung tâm đắc, sau đó trình bày thành một bài viết hoàn chỉnh và chia sẻ lên các group lớn về content như Tâm sự con Sen, Ngày đẹp trời để viết…
Là một người rẽ ngang sang nghề Content, chưa từng được đào tạo bài bản, mình từng có rất nhiều hoang mang và mơ hồ giữa biển kiến thức, không biết cần học những gì cho đủ. “Hơi thở con Sen” giống như tấm bản đồ giúp mình có một cái nhìn vừa bao quát để xác định bộ khung năng lực cần có, vừa chi tiết để thấm nhuần bản chất vấn đề. Nếu bạn cũng đang vướng mắc như mình trước đây – mới bước vào nghề và thiếu những kiến thức cơ bản – thì đây là một cuốn sách đáng để nghiền ngẫm.
Tác giả bài viết: Thành Bích