Theo đuổi lĩnh vực viết lách, mình biết đến khái niệm chấp bút sách từ khá sớm. Nhưng chỉ đến khi có cơ hội đồng hành cùng tác giả Hải Dương, cũng là founder của án thư, mình mới thật sự bắt đầu hành trình viết sách với vai trò người chấp bút.
Từ dự án đầu tiên còn nhiều bỡ ngỡ, đến nay mình đã có cơ hội chấp bút cho vài cuốn sách thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau. Trong bài viết này, mình sẽ chia sẻ những trải nghiệm và bài học mình đã tích lũy, để bạn có cái nhìn rõ ràng hơn về dịch vụ chấp bút sách tại thị trường xuất bản Việt Nam hiện nay.
1. Dịch vụ chấp bút sách là gì?
Bạn có thể hiểu dịch vụ chấp bút sách đơn giản là dịch vụ hỗ trợ người khác viết sách, nhưng không phải viết theo ý mình, mà là cùng đồng hành, lắng nghe, khai thác thông tin để viết lại một cách trọn vẹn, mạch lạc, đúng với tinh thần và giọng kể của tác giả gốc.
Thông thường, các khách hàng tìm đến dịch vụ viết sách hộ là những người có nhiều trải nghiệm, có điều muốn kể nhưng lại không quen viết hoặc không có thời gian để tự mình ngồi gõ từng trang sách. Lúc này, người chấp bút sẽ giống như “ekip phía sau hậu trường”, hỗ trợ lên đề cương, phỏng vấn, thu thập thông tin và phát triển ý tưởng của tác giả thành một cuốn sách hoàn chỉnh. Tác phẩm vẫn là của tác giả gốc, chỉ khác là được kể lại qua bàn tay của “ghostwriter – người viết ma”.
2. Những ai cần dịch vụ viết sách hộ?
Nhiều người vẫn nghĩ chỉ những người nổi tiếng hoặc nhà văn mới viết sách, nhưng thật ra không phải. Trong quá trình chấp bút cùng tác giả Hải Dương, chúng mình từng đồng hành với đủ kiểu khách hàng, từ các bạn trẻ cho đến những doanh nhân thành đạt, đã có chỗ đứng trong xã hội. Có người mong muốn viết sách để truyền cảm hứng, có người muốn để lại giá trị cho thế hệ sau, cũng có người chỉ đơn giản là muốn kể lại một quãng đời đáng nhớ.
Điều thú vị là, mỗi khách hàng đến với chúng mình đều mang theo một câu chuyện rất riêng, đôi khi không cần quá giật gân, chỉ những mẩu chuyện đời thường giản dị là đã đủ để viết lên một cuốn sách hay.
2.1. Những người thành công muốn lan tỏa kinh nghiệm, giá trị
Đến nay, phần lớn khách hàng tìm đến dịch vụ viết sách hộ của chúng mình là các doanh nhân, giám đốc, bác sĩ – những người đã có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề, mong muốn hệ thống lại kiến thức để chia sẻ hoặc xây dựng thương hiệu cá nhân thông qua những cuốn sách kỹ năng, sách ngành nghề,…
Đối tượng khách hàng này thường biết rất rõ bản thân họ muốn truyền tải điều gì, nhưng lại không có đủ thời gian hoặc kỹ năng viết lách không đủ tốt để hoàn thiện một bản thảo hoàn chỉnh. Và đây chính là cơ hội để một người chấp bút như mình phát huy vai trò.
2.2. Người nổi tiếng muốn tạo dấu ấn cá nhân, kết nối sâu sắc hơn với khán giả
Một nhóm khách hàng đặc biệt của dịch vụ chấp bút sách chính là những người nổi tiếng – có thể là nghệ sĩ, người có tầm ảnh hưởng trên mạng xã hội, hoặc các nhân vật được công chúng quan tâm. Họ thường tìm đến người chấp bút để kể lại hành trình cuộc đời, sự nghiệp, hay chia sẻ những góc khuất ít người biết đến qua hình thức tự truyện.
Việc xuất bản sách không chỉ giúp những người nổi tiếng lưu giữ dấu ấn cá nhân mà còn là cách để họ kết nối sâu sắc hơn với khán giả, truyền cảm hứng và lan tỏa những thông điệp tích cực từ chính trải nghiệm thật của mình.
2.3. Người bình thường với những câu chuyện đặc biệt
Mình nhớ cuốn sách đầu tiên mình chấp bút là cho một bạn trẻ vẫn còn đang ngồi trên ghế nhà trường. Bạn tìm đến dịch vụ viết sách hộ của chúng mình với mong muốn hoàn thiện cuốn sách ghi lại hành trình tìm ra niềm yêu thích với những dòng code, đồng thời lan tỏa cảm hứng theo đuổi lập trình đến những bạn học sinh cùng chung đam mê.
Xuất bản sách không chỉ là công việc của riêng những tác giả chuyên nghiệp. Ngay cả khi vẫn đang là học sinh, sinh viên hay chỉ là một người bình thường như rất nhiều người khác ngoài kia, bạn vẫn có thể tìm đến dịch vụ chấp bút sách để biến những trải nghiệm cá nhân thành một cuốn sách ý nghĩa – một món quà đặc biệt dành tặng bản thân, gia đình và bạn bè xung quanh.
3. Chi phí dịch vụ chấp bút sách
Mức giá cho dịch vụ chấp bút sách khá linh hoạt, tùy thuộc vào nhiều yếu tố như: độ dài bản thảo, mức độ phức tạp của nội dung, yêu cầu về văn phong, tốc độ hoàn thành, cũng như kinh nghiệm của người chấp bút.
Một cuốn sách chấp bút có thể có giá vài chục triệu. Thậm chí, cũng sẽ có những trường hợp đặc biệt như sách thương hiệu cá nhân hoặc mang tính chuyên môn cao, chi phí chấp bút lên đến cả trăm triệu đồng.
Gợi ý:
Khám phá 7 cuốn sách cải thiện vốn từ cực hiệu quả
Review sách “Atomic Habits” – Phát triển bản thân từ những điều nhỏ nhất
“Nước mắt hoa mai anh đào” – Măng Đen mờ sương, sự thật liệu có phải ánh sáng?
4. Thời gian hoàn thiện một cuốn sách là bao lâu?
Thời gian hoàn thiện một cuốn sách cũng không có con số cố định, vì nó còn phụ thuộc vào mục tiêu của tác giả, mức độ có sẵn thông tin và sự phối hợp giữa hai bên.
Với thể loại tự truyện hay chữa lành (dung lượng khoảng 40.000 – 45.000 từ), thời gian lý tưởng để hoàn thành thường là từ 1,5 đến 2 tháng nếu tác giả và người chấp bút làm việc đều đặn, thông suốt. Tuy nhiên, nếu sách có nội dung phức tạp, cần nhiều thời gian thu thập thông tin hay chỉnh sửa thì thời gian hoàn thiện bản thảo có thể kéo dài hơn.
Ngược lại, nếu khách cần gấp (ví dụ để kịp ra sách trước một sự kiện quan trọng nào đó), đôi khi chúng mình phải “chạy nước rút” để hoàn thành trong vòng vài tuần. Với trường hợp này, chúng mình phải luôn cố gắng thống nhất nội dung rõ ràng từ đầu và đảm bảo khách hàng hợp tác thật sự sát sao để cho ra bản thảo chất lượng nhất.
Trong những dự án mình từng thực hiện cùng tác giả Hải Dương, có cuốn chỉ cần đúng một tháng để hoàn tất bản thảo. Mặt khác, cũng có cuốn kéo dài đến tận bảy tháng do nhiều lần phải điều chỉnh lại định hướng và nội dung, vì chưa thật sự thống nhất được góc nhìn giữa hai bên. Những trải nghiệm đó giúp mình hiểu rằng tiến độ không chỉ là câu chuyện thời gian, mà còn là sự tương tác hiệu quả trong suốt quá trình viết.
5. Bạn cần lưu ý gì khi thuê dịch vụ chấp bút sách?
Thuê người chấp bút cũng giống như chọn bạn đồng hành cùng mình đi hết hành trình viết sách, do đó, sự phù hợp chính là yếu tố quan trọng nhất. Nếu bạn đang có ý định thuê người viết sách hộ, dưới đây là một vài điều mình nghĩ bạn nên cân nhắc kỹ trước khi bắt đầu:
- Chọn người viết phù hợp với “tinh thần” bạn muốn truyền tải: Không phải ai viết giỏi cũng sẽ viết đúng với phong cách, cảm xúc và chất giọng bạn cần. Vì vậy, bạn nên dành thời gian tìm hiểu và trò chuyện trước khi hợp tác để xem người chấp bút có “bắt sóng” được câu chuyện và cá tính của bạn không.
- Làm rõ quyền tác giả, điều khoản bảo mật: Đa số các chấp bút chuyên nghiệp đều tôn trọng quyền tác giả của khách hàng. Mặc dù vậy, bạn vẫn nên thỏa thuận rõ ràng về quyền tác giả và các điều khoản bảo mật trong hợp đồng chấp bút để tránh xảy ra rắc rối ngoài ý muốn.
- Tích cực cung cấp thông tin cho người viết: Người chấp bút không có kỹ năng “thần giao cách cảm”, nên bạn càng cung cấp nhiều thông tin đầu vào, quá trình viết sẽ càng suôn sẻ và sát với mong muốn của bạn hơn. Nếu có thể, hãy dành thời gian tham gia phỏng vấn, gửi ghi chú, video, bài viết cũ… cho người chấp bút để hỗ trợ quá trình hoàn thiện bản thảo diễn ra thuận lợi nhất nhé.
Viết một cuốn sách chưa bao giờ là chuyện dễ dàng, nhưng bạn vẫn hoàn toàn có thể “đứng tên” cuốn sách mang dấu ấn cá nhân nếu tìm được người đồng hành phù hợp. Nếu bạn cũng đang ấp ủ ý tưởng viết sách nhưng chưa biết bắt đầu từ đâu, đừng ngại gửi email về địa chỉ anthu.contact@gmail.com để dịch vụ chấp bút sách của án thư giúp bạn. Không chỉ chia sẻ kiến thức và góc nhìn về nghề chấp bút, án thư còn trực tiếp đồng hành cùng các tác giả trong từng khâu lên ý tưởng, xây dựng nội dung, hoàn thiện bản thảo, biên tập, dàn trang, cho đến khi cuốn sách ra mắt một cách trọn vẹn.
Tác giả bài viết: Ngọc Ánh