Từ khi án thư được thành lập, team mình đã có cơ hội đồng hành với nhiều tác giả khác nhau. Nhờ đó mà mình nhận ra rằng không ít người có kỹ năng viết rất tốt nhưng vẫn chật vật ở khâu xuất bản. Sau nhiều lần hỗ trợ khách hàng giải quyết vướng mắc, chúng mình đã đúc kết thành 7 lưu ý khi xuất bản sách, giúp tác giả có thể rút ngắn thời gian mang đứa con tinh thần của mình đến với độc giả.
1. Chọn ý tưởng cân bằng giữa điều bạn đam mê và điều độc giả thích
Có một khách hàng tâm sự với chúng mình rằng bạn ấy từng bỏ dở tới ba bản thảo chỉ vì chọn viết theo những chủ đề đang “hot” trên thị trường mà không thực sự hứng thú với chúng. Đến lần thứ tư, bạn quyết định trở về với lĩnh vực mình yêu thích là tiểu thuyết tình cảm lãng mạn. Kết quả, bạn chỉ mất 3 tháng để hoàn thiện một bản thảo hoàn chỉnh.
Thực tế, không có giới hạn nào cho việc lựa chọn chủ đề viết sách. Nhưng dù bạn viết vì đam mê hay để kinh doanh thì đều nên bắt đầu với ý tưởng mà bạn thực sự hứng thú. Bởi vì các bước xuất bản sách gồm rất nhiều công đoạn, nếu không xuất phát từ niềm yêu thích, bạn sẽ khó duy trì động lực để hoàn thành.
Tuy nhiên, mình tin rằng bất kỳ tác giả nào cũng muốn đứa con tinh thần của mình có doanh thu cao, kết nối được với nhiều độc giả. Để làm được điều này, chọn ý tưởng mình thích là chưa đủ, mà còn cần phù hợp với thị hiếu của người đọc.
Đó là lý do vì sao trước khi quyết định ý tưởng, tác giả cần nghiên cứu và sàng lọc thật kỹ để tìm ra giao điểm phù hợp giữa điều bạn thích và điều người đọc cần. Cũng chính vì vậy mà ở án thư, chúng mình luôn cùng tác giả phân tích cặn kẽ cả hai yếu tố trước khi bắt tay vào xây dựng dàn ý chi tiết, để từ đó tạo nên một bản thảo trọn vẹn và hiệu quả nhất.
2. Đề cương càng chi tiết, càng tiết kiệm thời gian hoàn thành bản thảo
Viết sách cũng giống như xây nhà, bản vẽ thiết kế càng chi tiết thì quá trình xây dựng càng trơn tru, giảm thiểu vấn đề phát sinh. Khi có một đề cương rõ ràng, bạn chỉ việc dựa vào đó để viết bản thảo mà không lo bỏ sót nội dung nào, đảm bảo sự logic giữa các chương và biết đâu là điểm cần đào sâu để cuốn sách trở nên hấp dẫn.
Chính vì tầm quan trọng của đề cương, Ngọc Ánh – một ghostwriter trong team án thư – đã ví nó giống như một tấm bản đồ. Nếu không có nó, bạn vẫn có thể bắt đầu chuyến đi nhưng rất dễ lạc hướng, khiến bản thảo mất nhiều thời gian hơn để hoàn thành.
3. Đừng ngần ngại chi tiền cho công đoạn biên tập
Để tiết kiệm chi phí, nhiều tác giả đã kiêm luôn cả vai trò biên tập cho bản thảo của mình. Tuy nhiên, sau thời gian dài viết hàng chục ngàn từ, bạn dễ gặp phải tình trạng mỏi mắt và ngao ngán, mất đi sự nhạy bén với con chữ. Hơn nữa, vì nội dung do chính bạn tạo ra nên tâm lý “mình viết hay lắm rồi” là không thể tránh khỏi, dẫn đến việc tự chỉnh sửa không còn khách quan và dễ bỏ sót lỗi.
Mình thường ví biên tập bản thảo cũng giống như việc đãi cát tìm vàng. Nếu không phải là một người chuyên nghiệp, rất có thể bạn sẽ vô tình rửa trôi vàng và giữ lại toàn cát.
Chính vì vậy, để bản thảo sẵn sàng được xuất bản và mang đến cho độc giả những nội dung chất lượng, bạn nên cân nhắc thuê biên tập viên có chuyên môn để thẩm định và trau chuốt nội dung.
4. Giấy phép xuất bản và giấy phép phát hành là khác nhau và đều cần thiết
Xin giấy phép là bước không thể thiếu nếu bạn muốn phát hành sách hợp pháp tại Việt Nam. Tuy nhiên, có nhiều người nhầm lẫn hai giấy phép này hoặc chỉ biết đến một trong hai loại, khiến cho các bước xuất bản sách gặp trục trặc, sách không thể ra mắt đúng thời điểm dự kiến.
Giấy phép xuất bản là một loại văn bản pháp lý bắt buộc phải có theo quy định của Luật Xuất bản. Đây là giấy tờ do NXB cấp, cho phép bạn được in sách với số cuốn và số trang sách (trong một cuốn) nhất định theo như đơn đăng ký bạn đã nộp.
Nhưng như vậy là chưa đủ, bạn cần có cả giấy phép phát hành để được quyền bán sách ra thị trường.
Với hai loại giấy tờ này, bạn hoàn toàn có thể tự thực hiện để tiết kiệm chi phí. Nhưng đổi lại, bạn sẽ tốn khá nhiều thời gian cho việc tìm hiểu quy trình, chuẩn bị hồ sơ và bổ sung nếu thiếu. Vì vậy, nếu muốn chắc chắn và nhanh chóng hơn, bạn có thể tìm đến các đơn vị hỗ trợ xuất bản như án thư – vốn đã có kinh nghiệm làm việc nhiều lần với NXB.
Gợi ý:
9 cuốn sách làm giàu vốn từ giúp bài viết của bạn sinh động hơn
“Hơi thở con sen” – Nói chuyện chuyên môn bằng ngôn ngữ dễ hiểu
5. Không tự thiết kế bìa và dàn trang sách nếu không thực sự thành thạo
Nhiều người nghĩ rằng nội dung sách hay mới là điều quan trọng nên không đầu tư chỉn chu vào phần thiết kế. Mình đồng ý rằng hình thức không quyết định được độ hay của cuốn sách, nhưng nó lại là yếu tố quan trọng để thu hút ánh nhìn của độc giả. Chỉ khi cuốn sách đã ở trên tay người đọc, nó mới có cơ hội được mở ra và xem xét nội dung.
Qua vài dự án được đảm nhiệm phần dàn trang, mình nhận thấy ngoài việc thông thạo công cụ, người thiết kế bìa và dàn trang sách cần có cả tư duy thẩm mỹ và kinh nghiệm. Nhờ vậy, họ mới có thể vừa đáp ứng đúng mong muốn của tác giả, vừa căn chỉnh chính xác theo quy chuẩn phát hành.
Giống như công đoạn biên tập, nếu không thực sự thành thạo vấn đề này, bạn nên đầu tư ngân sách để thuê một người có chuyên môn.
6. Tìm kiếm nhà in uy tín
Trong các bước xuất bản sách, việc lựa chọn nhà in phù hợp là cực kỳ quan trọng vì không phải nhà in nào cũng được cấp phép in ấn sách. Khi xin giấy phép xuất bản, tác giả cần nộp cả hồ sơ gồm giấy phép kinh doanh và giấy phép hoạt động còn hiệu lực của nhà in đó.
Ngoài ra, một xưởng in chuyên nghiệp cũng sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và giảm thiểu sai sót, cho ra sản phẩm đẹp và chỉn chu từ chất liệu giấy cho đến mực in. Bản thân mình đã từng bỏ dở vài cuốn sách vì hình minh họa trong đó được in quá mờ khiến cho trải nghiệm đọc trở nên rất tệ.
7. Có kế hoạch truyền thông sách rõ ràng
Không ít tác giả có quan điểm rằng “hữu xạ tự nhiên hương” và bỏ qua việc quảng bá. Nhưng cũng giống như câu chuyện bìa sách, nếu ta không tìm cách để độc giả biết tới và chú ý thì dù nội dung bên trong có hay như thế nào cũng không được tiếp cận.
Trong số những khách hàng tìm đến dịch vụ hỗ trợ truyền thông sách của án thư, mình rất ngạc nhiên vì có nhiều cuốn đọc rất hay nhưng doanh số bán hàng lại không mấy khả quan. Sau khi team mình bàn bạc và triển khai kế hoạch hỗ trợ thì mới bắt đầu có sự cải thiện.
Bên cạnh đó, xem nhẹ bước truyền thông sách còn mang đến một hệ quả nguy hiểm hơn cả việc doanh số thấp là khiến tác giả xác định nhầm nguyên nhân “bán ế”, dẫn đến hoài nghi khả năng của bản thân, từ đó đánh mất dần đam mê với nghiệp viết.
Cho ra đời một cuốn sách là hành trình đầy cảm xúc nhưng cũng không ít thử thách. Hy vọng 7 lưu ý khi xuất bản sách mà mình vừa giới thiệu đã giúp bạn hình dung rõ hơn về những việc cần làm và có thêm tự tin để biến bản thảo thành tác phẩm hoàn chỉnh.
Tuy vậy, nếu muốn tập trung vào viết nội dung, bạn có thể hợp tác với dịch vụ hỗ trợ xuất bản sách của án thư để những công đoạn còn lại được thực hiện một cách trơn tru. Với kinh nghiệm thực tế từ nhiều dự án, chúng mình tự tin sẽ có thể giúp bạn rút ngắn hành trình đưa đứa con tinh thần đến với độc giả.
Tác giả bài viết: Thành Bích