Từ ngày bắt đầu nghề viết, mình đọc sách chậm hơn hẳn, vì cứ vừa đọc vừa ghi lại những câu chữ hay ho để trau dồi vốn từ, sau đó áp dụng vào câu văn của bản thân. Đây là phương pháp chữa bí từ mà mình rất yêu thích và vẫn duy trì cho đến hiện tại. Để rồi bây giờ, “tài sản” mình có được không chỉ là kho từ vựng đã phong phú hơn trước, mà còn là danh mục 9 cuốn sách làm giàu vốn từ rất hiệu quả này.
1. Nằm nghe gió thổi sau hè – Hải Dương
“Nằm nghe gió thổi sau hè” gồm nhiều mẩu truyện ngắn mang đậm hơi thở đồng quê. Mỗi câu chuyện như một lát cắt về tuổi thơ của một đứa trẻ lớn lên giữa làng quê miền Trung – nơi dù nghèo khó nhưng vô cùng thanh bình với hàng cau, bờ ao, cánh đồng cùng vô vàn kỷ niệm sâu sắc với người thân, bạn bè.
Điều khiến mình đặc biệt ấn tượng với “Nằm nghe gió thổi sau hè” là văn phong và ngôn từ nhẹ nhàng, bay bổng một cách tinh tế.
“Má gánh đậu hay gánh cải tàu bay, tôi chẳng rõ. Chỉ là tôi nhớ suốt một mùa thu hiu hiu gió nhẹ, má gánh cả niềm vui của tôi trên vai.” – Trích “Nằm nghe gió thổi sau hè”.
Chính điều này cũng là động lực khiến mình quyết định đăng ký khóa Viết từ số 0 của tác giả Hải Dương, rồi từ đó có duyên trở thành một thành viên của team án thư.
Nếu bạn theo đuổi viết sáng tác, đặc biệt là chủ đề sách thiếu nhi, viết về tuổi thơ và gia đình thì đây là tựa sách làm giàu vốn từ lý tưởng dành cho bạn.
2. Chuyện ngày bé – Nguyễn Minh Anh
Cũng là một đầu sách kể về thời thơ ấu nhưng “Chuyện ngày bé” không mang màu sắc nhẹ nhàng, bay bổng như “Nằm nghe gió thổi sau hè”, mà lại chứa đựng những câu chuyện tinh nghịch, rộn rã với ngôn từ vừa ngây ngô, vừa lém lỉnh.
Với 26 chương sách về tuổi thơ của nhân vật Chún cùng nhóm bạn ở khu tập thể, “Chuyện ngày bé” đưa người đọc khám phá thế giới cảm xúc muôn màu của trẻ con, từ niềm vui đơn giản khi được cho vài viên kẹo đến nỗi sợ bị phát hiện trốn ngủ trưa, hay lòng thương cảm khi thấy bạn mình bị bắt nạt.
Cái tài tình của Nguyễn Minh Anh là sử dụng câu chữ tự nhiên như thể chính cô đã thực sự hóa thân thành nhân vật và kể lại. Ví dụ như khi mẹ sinh em bé, Chún đã vui mừng nghĩ “Khi ấy, tôi sẽ được sống một cuộc đời mà bất cứ đứa trẻ nào cũng mong ước: không phải ngủ trưa, không cần tắm và không cần học”. – Trích “Chuyện ngày bé”.
Ngoài ra, những chi tiết như săn cua, bắt cá ở “thủy cung” hay mảnh đất cỏ dại trở thành “khu rừng châu Á” cũng khiến câu chuyện thêm sống động và gần gũi.
3. Ông Quới – hạt cát ngoài xa
Nếu bạn yêu thích viết về những nét đẹp nhỏ bé trong cuộc sống hàng ngày, hay những mối quan hệ bình dị nhưng sâu sắc thì đừng bỏ qua “Ông Quới” của tác giả hạt cát ngoài xa.
Lật mở từng trang giấy của “Ông Quới”, mình như được bước vào một không gian mới với ngôn từ đậm chất Nam Bộ trong lời thoại của các nhân vật.
“Vừa bắt được đám cẩu tặc ở dưới dốc cầu mình nè chú Quới. Tụi nó hốt cỡ đâu ba bốn con, cũng hên là một con còn sống.” – Trích “Ông Quới”.
Không những thế, mình còn đặc biệt ấn tượng với những từ ngữ đặc sắc, giàu hình ảnh mà tác giả sử dụng để miêu tả nhân vật. Chẳng có một bức tranh minh họa nào nhưng mình vẫn hình dung ra được vẻ mặt bi thương của ông Quới khi “nước mắt đọng thành giọt cứ ứa ra từ những vết chân chim chi chít, nhỏ xuống gò má lốm đốm đồi mồi”.
4. Chầm chậm mà sống – Nam Phương
Có một thời gian bị căng thẳng vì nhiều vấn đề trong công việc, mình đã tìm đến những đầu sách chữa lành với mong muốn cân bằng cảm xúc. Đó chính là cơ duyên giúp mình đọc được “Chầm chậm mà sống” – cuốn sách truyền cảm hứng về hành trình sống chậm, sống sâu, sống lành và sống tỉnh thức.
Thông qua những trải nghiệm thực tế, tác giả Nam Phương chia sẻ cách kết nối lại với chính mình, nuôi dưỡng sự bình an và học cách sống nhẹ nhàng giữa thế giới vội vã. Dù nhắc đến nhiều hiện thực nặng nề trong cuộc sống nhưng những câu chữ của Nam Phương lại khiến mọi thứ trở nên dịu dàng. Chẳng hạn như “chiếc còng bằng vàng” ẩn dụ cho công việc mang lại lợi ích tốt nhưng mặt trái là sự ràng buộc, thiếu tự do; hay cách nói “sống với sự dẫn lối của trái tim” để nhắc nhở bạn đọc lắng nghe bản thân mình thay vì làm theo sự kỳ vọng của người khác.
Mình tin rằng với cuốn sách này, bạn sẽ học được nhiều từ ngữ hay ho, đặc sắc, có thể áp dụng khi viết về chủ đề chữa lành, tạo nên cảm giác nhẹ nhàng như đang trò chuyện và an ủi độc giả.
Gợi ý:
7 tiểu thuyết hay trong kho tàng văn học Việt Nam
7 cuốn sách về tuổi thơ làm giàu tâm hồn cho trẻ nhỏ
“Content hay nói thay nước bọt” và 4 bài học mình tâm đắc
5. Nước mắt hoa mai anh đào – Nguyễn Hoàng Diệu Na
Mình giới thiệu cuốn này trong danh sách 9 cuốn sách làm giàu vốn từ bởi nếu bạn là tác giả đam mê sáng tác tiểu thuyết, đây sẽ là lựa chọn phù hợp để học hỏi cách dùng từ lột tả được cảm xúc và phát triển mạch truyện.
“Nước mắt hoa mai anh đào” là một tiểu thuyết tâm lý, trinh thám xoay quanh hành trình nhân vật Thanh tìm mọi cách để làm sáng tỏ cái chết bí ẩn của cha mẹ.
Mình đã không khỏi rùng mình khi đọc đến câu “Đêm hôm đó máu và nước mắt nhuộm đỏ lên những cánh hoa mai anh đào”, cảm nhận rõ khung cảnh thảm kịch vừa ám ảnh vừa đau thương. Rồi sau đó lại nhanh chóng chìm đắm vào cảm xúc vừa ngọt ngào, vừa day dứt khi Thanh vướng vào mối tình với con trai của kẻ thù. Những câu chữ như “cánh môi mềm mại”, “nụ hôn xen lẫn cả vị mặn đắng của nước mắt” khiến mình vừa tủm tỉm cười, vừa không khỏi lo lắng cho mối tình ngang trái.
Ngoài sự đặc sắc trong cách sử dụng văn phong lôi cuốn, lột tả được cả sự lãng mạn lẫn kịch tính trong câu chuyện, tác giả Nguyễn Hoàng Diệu Na còn khéo léo lồng ghép những hình ảnh về món ăn, vẻ đẹp của núi rừng Măng Đen một cách tinh tế.
“Những tàng cây xanh ngắt đu đưa trong gió hòa vào trong âm thanh vang vọng của chuông chùa.” – Trích “Nước mắt hoa mai anh đào”.
6. Chó xanh lông dài – Hwang Sun-mi
Nếu văn học Việt Nam có tác giả Nguyễn Nhật Ánh thì văn học nước ngoài có tác giả Hwang Sun-mi là người viết về thế giới của loài vật một cách rất tự nhiên, gần gũi, chân thực chẳng khác gì con người.
Xuyên suốt cuốn sách là hành trình trưởng thành của cô chó Lông Dài với nhiều cung bậc cảm xúc, từ những khoảnh khắc vui đùa thường ngày cho đến nỗi sợ hãi, đau đớn khi thấy gia đình lần lượt phải ra đi. Tác giả đã khéo léo sử dụng từ ngữ chân thực đến mức khiến mình hoàn toàn bị cuốn vào câu chuyện sống động của những con vật, như thể đó là một thế giới có thật.
“Lông Dài vểnh tai rồi ngóc hẳn đầu lên. Tất cả dây thần kinh trên người nó căng cứng như dây đàn. Nó nghe thấy tiếng của tên buôn chó. Trước mắt nó quay cuồng, nỗi sợ hãi trỗi dậy tức khắc.” – Trích “Chó xanh lông dài”.
Với lời văn mộc mạc mà đắt giá, Hwang Sun-mi không chỉ khắc họa đời sống của vật nuôi mà còn gửi gắm nhiều thông điệp khiến người ta phải ngẫm nghĩ. Bởi lẽ đó, mình tin rằng đây là cuốn sách làm giàu vốn từ rất hữu ích nếu bạn muốn những bài viết kể chuyện của mình sinh động hơn.
7. Hà Nội băm sáu phố phường – Thạch Lam
“Hà Nội băm sáu phố phường” của Thạch Lam là tập bút ký tinh tế, vẽ nên bức tranh sống động về đời sống phố phường Hà Nội xưa. Ngay từ những trang sách đầu tiên, mình đã bị cuốn vào những dòng chữ nhẹ tựa mây bay nhưng sâu đậm cảm xúc, gợi tả rõ nét từ kiến trúc cho đến ẩm thực. Mỗi đoạn văn là một lát cắt văn hóa, chứa đựng hoài niệm và tình yêu của tác giả dành cho thủ đô ngàn năm văn hiến.
Qua cách dùng từ tài tình, điêu luyện của tác giả, vừa đọc sách mình vừa hình dung rõ mồn một về từng hình ảnh được nhắc tới. Đó là “những phố cũ, hẹp và khuất khúc, với những nhà thò ra thụt vào, những mái tường đi xuống từng bậc như cầu thang, những cửa sổ gác nhỏ bé và kín đáo”. Hay trong bài viết về cốm – một thức quà đặc trưng của Hà Nội, mình cứ đắm chìm mãi trong mùi hương của “một giọt sữa trắng thơm, phảng phất hương vị ngàn hoa cỏ”.
Nếu bạn là một cây viết về văn hóa, ẩm thực, mình tin rằng bạn sẽ yêu thích cuốn sách này và có thể học hỏi được nhiều từ ngữ đắt giá.
8. Cuộc sống rất giống cuộc đời – Hoàng Hải Nguyễn
Đây là một trong những cuốn sách mà mình vừa đọc vừa bật cười liên tục bởi giọng điệu hóm hỉnh của tác giả.
“Cuộc sống rất giống cuộc đời” của Hoàng Hải Nguyễn là tập hợp những tản văn hài hước mà sâu sắc, kể lại những câu chuyện đời thường từ mái ấm gia đình, quan hệ xã hội đến hành trình làm cha, làm chồng. Tác giả viết bằng giọng điệu tự nhiên, phóng khoáng pha chút “chát cay hài hước rất đàn ông”, khiến người đọc vừa bật cười vừa suy ngẫm về trách nhiệm và tình yêu trong đời sống thường nhật.
Chẳng hạn như khi viết thư cho vợ, thay vì nói “chúng ta đã cưới nhau được ba năm” thì tác giả lại hóm hỉnh nói là “chúng ta đã cùng ký vào giấy đăng ký kết hôn được ba mùa bóng đá”. Hay đoạn tác giả nói về khúc mắc trong lòng mình với vợ, giọng điệu hài hước đã khiến cho thông điệp được truyền đi một cách vui vẻ chứ không hề căng thẳng.
“Pháp luật đã công nhận mọi bộ phận trên cơ thể anh là của anh, vì vậy em đừng dọa cắt, xẻo, chặt… bất cứ thứ gì tồn tại trên đó, việc đó là phạm pháp và sẽ bị Pháp luật trừng trị.” – Trích “Cuộc sống rất giống cuộc đời”.
Với cuốn sách này, bạn có thể học hỏi được cách sử dụng ngôn từ chân thật, giản dị, gần gũi, không hoa mỹ nhưng vẫn đầy dí dỏm và cuốn hút.
9. Từ điển tiếng Việt – Hoàng Phê
Quy tụ gần 40.000 mục từ được giải nghĩa chuẩn xác, “Từ điển tiếng Việt” do Giáo sư Hoàng Phê chủ biên thường được trích dẫn trong sách chuyên khảo và là nguồn tra cứu uy tín cho mọi cây viết. Bởi vậy, đây có lẽ là cuốn sách được mình lật mở nhiều nhất. Đặc biệt là mỗi khi học được từ mới, mình đều sử dụng “Từ điển tiếng Việt” để tra cứu nghĩa của từ một cách chính xác và đầy đủ nhất.
Mình vừa giới thiệu 9 cuốn sách làm giàu vốn từ, hy vọng có thể giúp bạn góp nhặt những từ ngữ đẹp và hiệu quả để bài viết trở nên sinh động hơn. Nhưng đừng quên rằng lý thuyết cần đi đôi với thực hành, những câu chữ này chỉ thực sự trở thành vũ khí sắc bén khi bạn chăm chỉ luyện tập cách sử dụng chúng. Nếu cần một người đồng hành để có thêm động lực, bạn có thể ghé thăm fanpage cá nhân Bich Day của mình – nơi mỗi tuần mình đều đăng bài về chủ đề thú vị này.
Tác giả bài viết: Thành Bích