“Mẹ không được trêu dì Bích, chị em phải yêu thương nhau.” – Câu nói của đứa cháu năm tuổi khiến mình và chị gái ngạc nhiên.
“Sao con biết?”
“Vì mẹ đọc truyện cho Bơ nghe như thế mà, truyện dì Bích tặng Bơ ấy.”
Lúc đó mình mới nhớ ra, vào dịp sinh nhật Bơ, món quà mình tặng cháu chính là một trong số những cuốn truyện nằm trong top 10 cuốn sách thiếu nhi nước ngoài mà mình từng chia sẻ trên án thư. Không ngờ con có thể hiểu và ghi nhớ nội dung kỹ đến vậy. Khoảnh khắc đó đã củng cố trong mình niềm tin rằng sách là người bạn có thể cùng các bé nuôi dưỡng nhân cách một cách sâu sắc và lâu dài.
Vậy nên trong bài viết này, mình muốn giới thiệu thêm đến bạn 7 cuốn sách về tuổi thơ khác cũng mang những thông điệp ý nghĩa, giúp làm giàu tâm hồn cho trẻ nhỏ.
1. Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ – Nguyễn Ngọc Thuần
“Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” của Nguyễn Ngọc Thuần là một cuốn sách về tuổi thơ giản dị mà sâu lắng. Nhân vật chính của cuốn sách là Trí Dũng – một cậu bé 10 tuổi sống ở vùng quê – sẽ dẫn dắt người đọc đi qua những câu chuyện nhỏ hàng ngày như chuyện trồng hoa, chuyện bạn bè, chuyện nỗi buồn và cả những cảm xúc không gọi được tên. Từng mẩu truyện ngắn trong sách như cánh cửa mở ra một thế giới trong trẻo, nơi trẻ học được cách quan sát, yêu thương và trân trọng những điều nhỏ bé xung quanh.
Điều đặc biệt của cuốn sách này là cách nó nuôi dưỡng tâm hồn trẻ bằng sự tinh tế và thấu hiểu. Không giáo điều, không dạy dỗ khô cứng, “Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” khuyến khích trẻ tin vào cảm xúc của chính mình, học cách lắng nghe, đồng cảm và trở thành người tử tế. “Nỗi buồn chỉ vơi đi bằng tình thương chứ không có một phương thuốc nào hết” – chỉ bằng một câu văn như vậy thôi, cuốn sách đã gieo vào tâm trí trẻ hạt mầm của lòng nhân ái – điều quý giá nhất trong hành trình trưởng thành.
Dù được viết cho thiếu nhi, cuốn sách cũng sẽ khiến người lớn phải dừng lại để lắng nghe và hồi tưởng. Với lối kể nhẹ nhàng, tinh tế như lời tâm sự, “Vừa nhắm mắt vừa mở cửa sổ” còn là một món quà chữa lành cho cha mẹ, thầy cô – những người luôn mong thấu hiểu tâm hồn trẻ nhỏ.
2. Chuyện ngày bé – Nguyễn Minh Anh
Trong bài review chi tiết “Chuyện ngày bé” trên án thư, mình đã ví cuốn sách này như một thước phim sống động và chân thực, bởi nó được viết với văn phong tự nhiên như thể tác giả đã thực sự hóa thân thành nhân vật và kể lại.
Với 26 chương sách về tuổi thơ của Chún cùng nhóm bạn ở khu tập thể, “Chuyện ngày bé” đưa người đọc khám phá thế giới cảm xúc muôn màu của trẻ con. Từ niềm vui đơn giản khi được cho vài viên kẹo đến nỗi sợ bị phát hiện trốn ngủ trưa, hay lòng thương cảm khi thấy bạn mình bị bắt nạt. Những bài học về yêu thương, trách nhiệm, đứng lên bảo vệ sự công bằng đều được khéo léo lồng ghép trong từng câu chuyện nhỏ, giúp các em thiếu nhi hiểu về tình bạn, gia đình và lòng nhân ái một cách tự nhiên nhất.
Bên cạnh đó, tác giả còn sử dụng ngôn từ trong sáng pha chút dí dỏm và ngây ngô, dễ khiến bạn đọc nhỏ tuổi cảm thấy mình như một phần trong câu chuyện. Những chi tiết như săn cua, bắt cá ở “thủy cung” hay mảnh đất cỏ dại trở thành “khu rừng châu Á” cũng khiến câu chuyện thêm sống động và gần gũi.
3. Nằm nghe gió thổi sau hè – Hải Dương
“Nằm nghe gió thổi sau hè” là cuốn sách đầu tay của tác giả Hải Dương – Founder của án thư – kể về những kỷ niệm thời thơ ấu dung dị, ấm áp, mang theo hương vị hoài niệm những tháng ngày đã cũ.
Theo chân Mận – một cô bé lớn lên ở miền quê Đà Nẵng tuy nghèo khó nhưng yên bình – độc giả nhí sẽ có cơ hội hòa mình vào thế giới hồn nhiên và vô tư với gian bánh xèo mùa đông của bà, gánh hàng rong của mẹ, cánh diều giấy tự làm, những trò chơi cùng trẻ con trong xóm…
Trong từng hồi ức tuổi thơ mà tác giả tái hiện, mình còn cảm nhận được tình cảm gia đình nồng nàn của nhân vật Mận dành cho người thân. Đó là sự gắn bó khăng khít giữa ba chị em dù thỉnh thoảng ganh tị với nhau nhưng vẫn luôn nhường nhịn, là tình cảm bà cháu ngọt ngào qua gian hàng tự phát bà bán đủ thức bánh quen thuộc, là tình cảm chất chứa tác giả dành cho ba mẹ qua những bữa ăn đơn sơ mà đầy ắp yêu thương và cả những lần dõi theo bóng mẹ quẩy đôi quang gánh đi bán hàng.
Với những giá trị nhân văn này, mình tin rằng “Nằm nghe gió thổi sau hè” sẽ khơi gợi trong tâm hồn các độc giả nhí những bài học quý giá về tuổi thơ, quê hương và tình cảm gia đình, giúp các em nhỏ cảm nhận được vẻ đẹp của cuộc sống và biết trân trọng kỷ niệm.
Gợi ý:
7 cuốn tản văn hay nền đọc dành cho người trẻ việt
Xuất bản sách có lợi cho việc xây dựng thương hiệu cá nhân không?
4 tiêu chí chọn dịch vụ viết sách hộ để cuốn sách của bạn sớm đến tay độc giả
4. Lớp học con cá vàng – Hồng Đào
Nhẹ nhàng và đầy xúc cảm, “Lớp học con cá vàng” của tác giả Hồng Đào tập hợp những truyện ngắn kể về hành trình người thầy mang tri thức lên vùng cao đầy khó khăn và thiếu thốn. Mỗi câu chuyện đều gợi lên hình ảnh thôn quê bình dị với những con người chân chất sống giữa thiên nhiên, giữa chênh vênh của cuộc sống. Những lớp học tạm bợ nhưng chan chứa yêu thương là nơi mà một hạt gạo, một con chữ, hay một ánh nhìn cũng mang theo hy vọng đổi đời cho trẻ em nơi đây.
Xuyên suốt cuốn sách, người đọc thấy được sự hy sinh và nghị lực của người thầy tận tâm dựng lớp học, huy động gạo giúp học trò đến trường không lo đói, chăm chút từng chi tiết nhỏ trong trường học. Chính lòng tận tụy ấy truyền cảm hứng cho các em thiếu nhi hình thành giá trị sống: trách nhiệm, sự chia sẻ và tinh thần cộng đồng.
Trong số những cuốn sách về tuổi thơ mà mình biết, thì đây là cuốn khiến mình ấn tượng nhất bởi ngôn từ giản dị nhưng giàu hình ảnh và thông điệp sâu sắc. “Lớp học con cá vàng” không chỉ là món quà văn học giúp trẻ nhỏ khơi gợi trí tưởng tượng mà còn góp phần bồi đắp tâm hồn trong sáng, nuôi dưỡng lòng nhân ái và thúc đẩy tình yêu thương.
5. Truyện Tây Du nơi Xóm Lá – Ngô Khắc Tài
Bước vào thế giới của “Truyện Tây Du nơi Xóm Lá”, mình được chìm đắm trong không gian đậm dấu ấn miền Tây Nam Bộ. Tại đây diễn ra cuộc “thỉnh kinh” vui nhộn của năm đứa trẻ giữa xóm lá, mỗi bạn hóa thân thành một nhân vật trong Tây Du Ký: Tam Tạng, Tề Thiên, Bát Giới, Sa Tăng và Phật Bà Quan Âm. Ban đầu chỉ là trò chơi vô tư, nhưng dần dần, các em đã khám phá những câu chuyện “động trời” đầy màu sắc, từ tình làng nghĩa xóm đến những đấu tranh nhỏ nhoi giữa cái thiện và cái xấu.
Bên cạnh đó, tác giả Ngô Khắc Tài còn khéo léo tái hiện đời sống văn hóa, thói quen sinh hoạt và cách ứng xử đặc trưng của người dân miền Tây. Chẳng hạn như thông qua nhân vật San – cậu bé bán bánh mì – người đọc có thể dễ dàng cảm nhận được nét chân chất, sự giản dị cùng tinh thần chính nghĩa ẩn trong tâm hồn trẻ thơ. Dù lớn lên trong hoàn cảnh khó khăn, San cũng không vì thế mà đánh mất đi sự trong sáng và lòng tự trọng vốn có.
Nếu ba mẹ đang tìm một sách về tuổi thơ giàu cảm xúc, có tính giáo dục cao mà không khô cứng cho trẻ, “Truyện Tây Du nơi Xóm Lá” sẽ là lựa chọn đáng để đưa vào tủ sách nhỏ của gia đình.
6. Dưới khung trời ngát xanh – Lữ Mai
Đọc từng dòng chữ trong cuốn sách này, mình hiểu rằng khung trời ngát xanh mà tác giả nhắc đến trong tựa đề chính là khung trời của tuổi thơ, của quê hương đầy tình yêu và cảm xúc. Lấy bối cảnh một miền quê ven sông, tác phẩm khắc họa cuộc sống rộn rã của nhóm trẻ xóm Đồi, làng Ghe – nơi được núi đồi và sông Lèn bao quanh. Ký ức tuổi thơ tuy nghèo khó nhưng đầy yêu thương trong “Dưới khung trời ngát xanh” hiện lên qua những buổi rong chơi dưới nắng, những câu chuyện học trò, và cả những rung động đầu đời non nớt.
Điểm nổi bật của tác phẩm là giọng văn giản dị, đúng ngôn ngữ của trẻ em, giúp thiếu nhi dễ tiếp cận và dễ hình dung các trò chơi dân dã như dựng lều cỏ, bẫy chuồn chuồn, đổ lỗ dế, trêu tổ ong vàng…
Không chỉ gợi nhắc tuổi thơ trong sáng, cuốn sách còn khéo léo truyền tải đến người đọc – đặc biệt là các em nhỏ – những giá trị sống ý nghĩa như sự sẻ chia, lòng dũng cảm, tình bạn và tình cảm gia đình mộc mạc.
7. Thung lũng Đồng Vang – Trung Sỹ
Tiếp tục là một cuốn sách về tuổi thơ nhưng “Thung lũng Đồng Vang” thấm đẫm hơi thở núi rừng, mở ra một thế giới riêng biệt và sống động của trẻ em dân tộc thiểu số.
Tác phẩm đưa người đọc theo chân những đứa học trò Thụy, Thảo, Dực, Linh, Trương, Loan… – tuy chăm học nhưng cũng tinh quái, lém lỉnh – tham gia vào nhiều “phi vụ” nghịch ngợm, hài hước, đem lại nguồn năng lượng tươi mới và tích cực. Bên cạnh đó, truyện còn đề cao sự cống hiến của thầy Thức và cô Vi, những người đại diện cho thế hệ trẻ miền xuôi nhưng đã tình nguyện lên vùng cao để dạy học với tấm lòng tràn đầy nhiệt huyết.
Cuốn sách được nhiều người yêu thích bởi sự tinh tế khi lồng ghép nhiều tình tiết thú vị nhằm nuôi dưỡng tâm hồn, giúp các em biết yêu thương, rung động trước những giá trị cao đẹp, biết ấp ủ ước mơ cho riêng mình. Đặc biệt, “Thung lũng Đồng Vang” còn khơi gợi thông điệp về sự đoàn kết của người Tày và người Kinh, giúp các bạn nhỏ thêm yêu văn hóa dân tộc.
Dù viết về những nhân vật, khía cạnh cuộc sống khác nhau, 7 cuốn sách về tuổi thơ mà mình vừa gợi ý đều có thể gieo vào lòng độc giả nhí những hạt mầm của nhân cách tốt đẹp. Ngoài ra, trong hành trình khôn lớn của trẻ em, sự đồng hành sáng suốt và thấu hiểu của bố mẹ cũng là điều rất quan trọng. Vì vậy, ba mẹ đừng ngại tìm đọc thêm nhiều đầu sách văn học hoặc sách tâm lý mà chúng mình đã review tại án thư để nuôi dưỡng tâm hồn cho chính mình nhé.
Tác giả bài viết: Thành Bích