Ngày càng có nhiều tác giả tìm đến dịch vụ viết sách hộ khi muốn biến ý tưởng, kinh nghiệm hoặc câu chuyện của mình thành một cuốn sách hoàn chỉnh. Đây là lựa chọn phù hợp với những người có chuyên môn, có trải nghiệm thực tế nhưng không có nhiều thời gian hoặc chưa quen với việc viết lách.
Tuy nhiên, trong quá trình làm việc tại ngành xuất bản, mình nhận thấy không ít tác giả vẫn có những kỳ vọng chưa thực sự phù hợp khi làm việc với người chấp bút. Điều này đôi khi khiến cả hai bên gặp khó khăn dù đều rất nghiêm túc với dự án.
Nếu bạn đang cân nhắc sử dụng dịch vụ viết sách hộ, dưới đây là 4 điều mình nghĩ bạn nên hiểu rõ trước khi bắt đầu.
1. Người chấp bút không thể viết thay trải nghiệm của bạn
Một trong những hiểu lầm phổ biến nhất về dịch vụ viết sách hộ là: “Tôi chỉ cần có ý tưởng, phần còn lại người viết sẽ tự lo.”
Thực tế không hoàn toàn như vậy.
Dù người chấp bút có kinh nghiệm đến đâu, họ vẫn không thể tự tạo ra những trải nghiệm, góc nhìn hoặc bài học vốn thuộc về tác giả. Điều làm nên giá trị của một cuốn sách không nằm ở kỹ thuật viết, mà nằm ở những điều chỉ tác giả mới có thể chia sẻ.
Người cung cấp dịch vụ viết sách hộ có thể giúp bạn hệ thống hóa ý tưởng, đào sâu nội dung, đặt câu hỏi và chuyển hóa những chất liệu đó thành một bản thảo mạch lạc hơn. Nhưng họ không thể thay bạn sống cuộc đời của bạn.
Những dự án chấp bút sách thuận lợi nhất mà mình từng chứng kiến đều có điểm chung: tác giả tham gia rất sâu vào quá trình làm sách. Họ dành thời gian trao đổi, phản hồi bản thảo và chủ động chia sẻ câu chuyện của mình.
Nói cách khác, dịch vụ viết sách hộ không phải là giao việc cho người khác làm thay hoàn toàn. Đây là một quá trình hợp tác để kể lại câu chuyện của chính bạn một cách rõ ràng và hấp dẫn hơn.
2. Chất lượng bản thảo phụ thuộc rất nhiều vào chất liệu bạn cung cấp
Khi tìm hiểu về dịch vụ viết sách hộ, nhiều người thường quan tâm đến kinh nghiệm của người chấp bút. Điều đó hoàn toàn hợp lý. Nhưng có một yếu tố quan trọng không kém: Chất liệu mà tác giả cung cấp.
Đó có thể là:
- Ghi chú cá nhân
- Nhật ký
- Bài viết đã từng công bố
- Bài giảng
- Hồ sơ công việc
- Tài liệu chuyên môn
- Những câu chuyện thực tế
Càng có nhiều chất liệu, người chấp bút càng dễ hiểu được cách bạn suy nghĩ và điều bạn thực sự muốn truyền tải. Ngược lại, nếu mọi thông tin chỉ tồn tại trong trí nhớ, quá trình viết thường kéo dài hơn rất nhiều vì phải liên tục khai thác và làm rõ nội dung.
Từ kinh nghiệm làm việc với các dự án sách, mình nhận thấy sự chuẩn bị của tác giả thường ảnh hưởng đến chất lượng bản thảo nhiều hơn mọi người vẫn nghĩ. Đôi khi, một tác giả chuẩn bị kỹ có thể giúp dự án diễn ra nhanh và hiệu quả hơn rất nhiều so với việc thuê một dịch vụ viết sách hộ đắt tiền nhưng thiếu sự phối hợp từ phía người viết sách.
Gợi ý:
Quy trình viết sách hộ diễn ra như thế nào?
Viết sách thuê – Bí quyết để hành trình tự xuất bản không còn đơn độc
3. Càng thống nhất kỳ vọng từ đầu, quá trình làm việc càng thuận lợi
Một cuốn sách có thể mất vài tháng, thậm chí hơn một năm để hoàn thành.
Vì vậy, trước khi ký hợp đồng với dịch vụ viết sách hộ, hai bên nên dành thời gian trao đổi thật rõ về kỳ vọng.
Một số câu hỏi nên được thống nhất từ đầu gồm:
- Mục tiêu của cuốn sách là gì?
- Độc giả mục tiêu là ai?
- Người chấp bút tham gia ở mức độ nào?
- Có bao nhiêu vòng chỉnh sửa?
- Thời gian hoàn thành dự kiến là bao lâu?
- Quyền sở hữu bản thảo được quy định như thế nào?
- Có yêu cầu bảo mật nội dung hay không?
Trong thực tế, phần lớn những vướng mắc phát sinh không đến từ việc người chấp bút viết chưa tốt hoặc tác giả thiếu hợp tác. Nguyên nhân thường là mỗi bên đang hình dung một kết quả khác nhau. Khi kỳ vọng được trao đổi rõ ràng ngay từ đầu, quá trình làm việc với dịch vụ viết sách hộ thường thuận lợi và hiệu quả hơn rất nhiều.
4. Hãy xem dịch vụ viết sách hộ là một dự án đồng hành dài hạn
Nhiều người tìm đến dịch vụ viết sách hộ với mong muốn tiết kiệm thời gian. Điều đó hoàn toàn đúng. Tuy nhiên, tiết kiệm thời gian không có nghĩa là bạn sẽ không cần tham gia vào dự án. Đằng sau một bản thảo hoàn chỉnh thường là rất nhiều buổi trao đổi, phản hồi, chỉnh sửa và bổ sung thông tin.
Vì vậy, khi lựa chọn người chấp bút, đừng chỉ nhìn vào chi phí hay số lượng sách họ từng thực hiện. Hãy tự hỏi: “Mình có sẵn sàng làm việc với người này trong nhiều tháng tới không?” Sự phù hợp về cách làm việc, tư duy và giao tiếp đôi khi còn quan trọng hơn cả kinh nghiệm.
Theo mình, một dự án dịch vụ viết sách hộ thành công không phải là dự án có người viết giỏi nhất, mà là dự án mà cả tác giả và người chấp bút đều hiểu rõ vai trò của mình và sẵn sàng đồng hành cùng nhau đến cuối hành trình.
Nếu bạn đang cân nhắc làm việc với dịch vụ viết sách hộ, hãy dành thời gian chuẩn bị kỹ nội dung, thống nhất kỳ vọng và lựa chọn một người đồng hành phù hợp. Điều đó không chỉ giúp quá trình làm sách thuận lợi hơn mà còn tăng đáng kể cơ hội để cuốn sách hoàn thành đúng như những gì bạn mong muốn.
Tác giả bài viết: Mai Sương