Ai cũng có một tuổi thơ để nhớ, có người lớn lên giữa đồng quê thả diều, tắm mưa, trèo cây hái trái; có người lại gắn bó với nơi góc phố nhỏ, những buổi tối rủ nhau bấm chuông rồi chạy trốn, hay lần đầu được ăn kẹo bông nơi công viên. Ngay cả khi đã trưởng thành, những ký ức ấy vẫn lẩn khuất đâu đó trong ký ức để thi thoảng lại ùa về, nhẹ nhàng mà da diết.
Và để đánh thức những miền ký ức ấy, 9 cuốn sách tuổi thơ này chính là món quà dành cho “đứa trẻ” bên trong những trái tim đã trưởng thành.
1. Đêm dài một đời – Lê Tất Điều
“Đêm dài một đời” kể về cuộc đời của cậu bé tên Thương. Sau một tai nạn bom mìn, cậu mất cả cha mẹ, mất cả ánh sáng đôi mắt và được đưa vào trường nội trú dành cho trẻ khiếm thị. Tại đây, Thương đã bắt đầu hành trình mới, nơi cậu gặp gỡ những người bạn đồng cảnh như Hoan, Nô, Thiệp, Hùng… Họ không chỉ cùng chia sẻ nỗi đau mà còn mang đến cho Thương ánh sáng của tình bạn, sự đồng cảm và nghị lực để bước tiếp.
Bằng lối viết chân thật và giàu cảm xúc, tác giả đã tái hiện tuổi thơ của Thương với nhiều mất mát nhưng vẫn hồn nhiên và ấm áp. Với mình, “Đêm dài một đời” không chỉ là cuốn sách tuổi thơ dành cho lứa tuổi thiếu nhi, mà còn khiến bất cứ người lớn nào cũng phải lặng lại để nhận ra ngay cả trong “bóng tối”, ánh sáng vẫn có thể được thắp lên từ tình người.
2. Đảo mộng mơ – Nguyễn Nhật Ánh
“Đảo mộng mơ” đưa người đọc bước vào thế giới tuổi thơ trong trẻo qua trí tưởng tượng phong phú của cu Tin và nhóm bạn. Từ một đống cát nhỏ trước sân nhà, các em đã biến nó thành “hòn đảo hoang” đầy màu sắc, nơi có biển xanh, thổ dân kỳ bí và những tên cướp biển gan lì – một không gian phiêu lưu đậm chất trẻ thơ, chứa đựng khát vọng khám phá và tinh thần dũng cảm.
Với giọng văn trong sáng và dí dỏm, Nguyễn Nhật Ánh đã khắc họa sinh động những năm tháng tuổi thơ vừa hồn nhiên, vừa sâu sắc. “Đảo mộng mơ” cũng vì thế mà mang đến tiếng cười, đồng thời khẽ nhắc người lớn hãy biết trân trọng những giấc mơ thuần khiết từng có.
3. Nằm nghe gió thổi sau hè – Hải Dương
“Nằm nghe gió thổi sau hè” là cuốn sách đầu tay của Hải Dương – Founder của án thư, mở ra thế giới tuổi thơ bình dị qua dòng hồi ức của cô bé Mận. Những tháng ngày thơ ấu hiện lên với mùi thơm bên bếp của bà, với đồi sim tím, với tiếng cười trong veo dưới mái hiên chiều hè… tất cả đều mộc mạc, chân thật và đầy xúc cảm.
Mình tin rằng khi đã ở độ tuổi trưởng thành, cầm cuốn sách này trên tay, những ký ức tưởng chừng đã ngủ quên trong bạn sẽ dần sống lại theo những trang sách bạn lật mở. Nơi đó có những giấc mơ thơ bé, những ngây ngô đầu đời và cả những rung động mà chỉ khi đã đi qua tuổi trẻ, ta mới thấy nhớ da diết.
“Ngày còn bé tôi ước mong lớn thật nhanh để rời khỏi miền dấu yêu này mà đến với thị thành tấp nập. Vậy mà giờ đây, tôi lại khao khát mong một lần bé lại, để trở về mùa hè có hoa sim tím, có hương dủ dẻ ngày xưa, trở về nơi khoảng trời đẹp nhất của chúng tôi!” – trích “Nằm nghe gió thổi sau hè”
4. Chú bé rắc rối – Nguyễn Nhật Ánh
“Chú bé rắc rối” không chỉ là một cuốn sách tuổi thơ dành cho thiếu nhi, mà còn đưa người lớn trở về khoảng trời trong veo của tuổi nhỏ. Cuốn sách kể về tình bạn đặc biệt giữa An và Nghi – hai cậu bé trái tính trái nết, bị ghép thành “đôi bạn cùng tiến”. An nghịch ngợm, Nghi chăm ngoan, cả hai cùng trải qua nhiều chuyện dở khóc dở cười, để rồi giữa những rắc rối ấy, tình bạn và sự trưởng thành dần lớn lên.
Bên cạnh tiếng cười, tác giả còn khéo léo lồng ghép nhiều thông điệp sâu sắc về tình cảm gia đình và giá trị sống.
“Cái vốn quý nhất của con người là sự hiểu biết chứ không phải tiền bạc. Có một câu ngạn ngữ nói rằng tiền bạc là phương tiện của người khôn và mục đích của người dại” – trích “Chú bé rắc rối”
5. Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh – Nguyễn Nhật Ánh
“Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” xoay quanh câu chuyện cuộc sống hai anh em Thiều và Tường, cùng những người bạn ở vùng quê nghèo – nơi có bãi cỏ xanh, con diều giấy và những rung động đầu đời hồn nhiên.
Dưới ngòi bút mộc mạc, tác phẩm không chỉ khắc họa một tuổi thơ đẹp đẽ mà còn gửi gắm những bài học sâu sắc về tình cảm gia đình, tình bạn và sự trưởng thành. Đặc biệt, những xung đột, sai lầm và hối hận của các nhân vật trong truyện cũng có thể khiến người đọc cảm thấy day dứt, từ đó muốn soi chiếu lại chính bản thân mình của tuổi trưởng thành.
Gợi ý:
7 cuốn sách cho trẻ hay, có tính giáo dục cao
7 cuốn sách về tuổi thơ làm giàu tâm hồn cho trẻ nhỏ
“Chó xanh lông dài” – Câu chuyện nhân văn về sự chia ly
6. Chuyện ngày bé – Nguyễn Minh Anh
Trong khu tập thể nhỏ của “Chuyện ngày bé”, Chún, Tí, Nắng và Khoai đã cùng nhau tạo nên một thế giới tuổi thơ đầy ắp tiếng cười. Thông qua những trò nghịch ngợm tưởng chừng đơn giản của đám trẻ con, người lớn hẳn cũng sẽ thấy mình trong đó – thấy bóng dáng của bản thân trong những ngày còn ngây ngô, hồn nhiên và đáng yêu đến lạ.
Với tình tiết giản dị nhưng ẩn chứa rất nhiều ý nghĩa sâu sắc, “Chuyện ngày bé” sẽ như một tấm gương phản chiếu tuổi thơ, để ta quay về học lại cách trân trọng cả những điều bình dị nhất trong cuộc sống.
7. Qua khỏi dốc là nhà – Phan Thúy Hà
“Qua khỏi dốc là nhà” là hồi ức tuổi thơ của cô bé Phan Thúy Hà giữa vùng quê miền núi Hà Tĩnh nhiều khó nhọc. Dù cuộc sống thời bao cấp thiếu thốn, đôi lúc còn vắng bóng người cha vì chinh chiến, cô bé vẫn lớn lên trong tình yêu thương và đôi tay tảo tần của mẹ.
“Ngôi nhà nằm trên đỉnh ba con dốc… Dốc lên dốc xuống, Dốc rất dài và nhiều đá tảng. Dốc chạy men theo những đồi sim.” – trích “Qua khỏi dốc là nhà”
Cuốn sách khắc họa chân thực cuộc sống nơi làng quê nghèo khó, nơi còn đầy rẫy hủ tục, lam lũ nhưng cũng không thiếu sự ấm áp và sẻ chia. Đọc từng trang viết, những người lớn thuộc thế hệ 8x, 9x có thể được trở về để sống lại từng khoảnh khắc tuổi thơ thời bao cấp, nơi có những điều tưởng đã quên nhưng vẫn in sâu trong ký ức.
8. Này thơ dại, bước chậm lại đi – Nguyệt
“Này thơ dại, bước chậm lại đi” đưa người đọc trở về với tuổi thơ tinh nghịch của Cò, Đẹt, Bủm, Tí, Còi – đám trẻ con vùng quê Bắc Bộ suốt ngày rủ nhau “phá làng phá xóm”, nghịch ngợm đủ trò dưới lũy tre làng. Mỗi đứa một tính nhưng đều hồn nhiên, vô tư, sống trọn vẹn những ngày ngô nghê, mải chơi quên cả đòn roi.
Thế nhưng, ẩn sau những tiếng cười hồn nhiên của đám trẻ ấy, những “người lớn” sẽ được gợi lại những đoạn ký ức xa xăm của một thời kỳ nặng tư tưởng phong kiến, của chuyện “trọng nam khinh nữ”, của những đổi thay nhanh đến nỗi khiến người ta quên mất điều giản dị quanh mình.
9. Bao giờ cho đến ngày xưa – Tuyền Nguyễn
“Bao giờ cho đến ngày xưa” sẽ đưa người đọc trở về những tháng ngày bình yên nơi thôn quê, qua góc nhìn của cô bé Tuyền – một đứa trẻ lớn lên giữa bầu không khí đậm tình làng xóm, những trò chơi dân dã và cả những rung động đầu đời đầy trong trẻo.
Cuốn sách chậm rãi gợi lại tuổi thơ của thế hệ 8x, 9x qua những chi tiết rất đời thường: viên kẹo ú tan chảy ngọt đường, những ngày mùa khô nứt nẻ thửa ruộng, những buổi rủ nhau đi tắm sông… Đọc từng trang sách, những ký ức trong mình cứ thế ùa về, nhẹ nhàng mà rõ nét đến lạ, như thể mình đang được sống lại một phần tuổi thơ đã lâu không chạm tới.
Gấp lại những trang sách tuổi thơ này, bạn sẽ như nghe thấy tiếng gọi dịu dàng của “đứa trẻ” trong lòng mình – đứa trẻ giữ một phần ký ức không bao giờ phai nhòa. Dẫu cuộc sống có cuốn theo bao nhiêu bộn bề, mình tin rằng những câu chuyện giản dị ấy vẫn sẽ là chốn trở về bình yên, nơi bạn có thể tạm nghỉ chân để tìm lại những giây phút hồn nhiên và vô tư nhất.
Tác giả bài viết: Lưu Ly