Khi nhắc đến dịch vụ viết sách, phần lớn mọi người thường nghĩ đến những lợi ích dành cho tác giả. Một người có câu chuyện muốn kể, có kiến thức muốn chia sẻ hoặc có thương hiệu muốn xây dựng sẽ tìm đến người chấp bút (ghostwriter) để biến ý tưởng thành một cuốn sách hoàn chỉnh.
Nhưng trong quá trình tham gia quản lý các dự án chấp bút, mình nhận ra rằng hành trình ấy không chỉ mang lại giá trị cho tác giả. Mỗi dự án dịch vụ viết sách đều là một cuộc gặp gỡ giữa những con người rất khác nhau. Và chính những cuộc gặp gỡ ấy đã mang đến cho người chấp bút rất nhiều giá trị mà không phải công việc nào cũng có được.
1. Dịch vụ viết sách mang lại một nguồn thu nhập xứng đáng
Không thể phủ nhận rằng thu nhập là một trong những lý do khiến nhiều người lựa chọn theo đuổi công việc chấp bút.
Qua những dự án mình từng tham gia quản lý, mình nhận thấy mức chi phí của dịch vụ viết sách thường phụ thuộc vào nhiều yếu tố như độ dài bản thảo, mức độ chuyên sâu của nội dung, thời gian thực hiện và kinh nghiệm của người chấp bút.
Một cuốn tự truyện thường có cách triển khai khác với một cuốn sách chuyên ngành. Những dự án đòi hỏi nghiên cứu sâu, tổng hợp kiến thức hoặc xây dựng hệ thống nội dung phức tạp thường cần nhiều thời gian và công sức hơn.
Tuy nhiên, điều mình thấy thú vị là phần lớn những người gắn bó lâu dài với nghề chấp bút không chỉ vì thu nhập. Sau một thời gian làm việc, họ nhận ra rằng giá trị lớn nhất của dịch vụ viết sách còn nằm ở những trải nghiệm và bài học tích lũy được sau mỗi dự án.
2. Vốn hiểu biết được “nâng tầm” sau mỗi bản thảo
Đây có lẽ là điều mình ấn tượng nhất khi tham gia các dự án chấp bút.
Mỗi tác giả là một thế giới riêng. Có người dành hàng chục năm để xây dựng doanh nghiệp. Có người theo đuổi một ngành nghề chuyên môn trong nhiều năm. Cũng có người sở hữu những trải nghiệm sống mà bản thân mình chưa từng có cơ hội tiếp xúc.
Trong quá trình làm việc, người chấp bút không chỉ viết lại câu chuyện của tác giả mà còn phải tìm hiểu cách họ suy nghĩ, cách họ làm việc và những bài học họ đã tích lũy được trên hành trình của mình. Chính vì vậy, mỗi cuốn sách hoàn thành cũng đồng nghĩa với việc người chấp bút có thêm một góc nhìn mới về cuộc sống, công việc hoặc một lĩnh vực nào đó.
Có lẽ rất ít công việc cho phép chúng ta được học hỏi từ nhiều con người thú vị đến như vậy.
Gợi ý:
Ebook và sách in: nên chọn dịch vụ xuất bản sách nào?
Làm thế nào để bắt đầu sự nghiệp ghostwriting từ con số 0?
Xuất bản sách có giúp ích gì cho việc xây dựng thương hiệu cá nhân không?
3. Rèn luyện tính kiên nhẫn
Nhiều người nghĩ rằng công việc của người chấp bút chỉ đơn giản là viết. Nhưng thực tế, phần lớn thời gian của một dự án lại nằm ở việc lắng nghe, trao đổi, chỉnh sửa và hoàn thiện nội dung.
Có những dự án tiến triển rất nhanh vì tác giả có sẵn nội dung và định hướng rõ ràng. Nhưng cũng có những dự án kéo dài nhiều tháng vì cần thêm thời gian để làm rõ ý tưởng hoặc điều chỉnh bản thảo sao cho phù hợp với mong muốn của tác giả.
Trong những trường hợp đó, sự kiên nhẫn là điều không thể thiếu.
Kiên nhẫn để lắng nghe.
Kiên nhẫn để chỉnh sửa.
Kiên nhẫn để tìm ra cách diễn đạt phù hợp nhất cho từng câu chuyện.
Đó cũng là lý do người làm dịch vụ viết sách không chỉ cần khả năng viết mà còn cần khả năng đồng hành cùng tác giả trong suốt quá trình hoàn thiện bản thảo.
4. Dịch vụ viết sách giúp người chấp bút học cách thấu cảm
Có một điều mình nhận ra khi theo dõi nhiều dự án chấp bút là không phải lúc nào điều tác giả muốn nói cũng xuất hiện ngay trong những gì họ kể. Đôi khi, những điều quan trọng nhất lại nằm trong những khoảng lặng. Có những câu chuyện tưởng như rất bình thường nhưng phía sau là cả một hành trình dài của nỗ lực, thất bại hoặc những quyết định làm thay đổi cuộc đời một con người.
Để viết được một cuốn sách chạm tới cảm xúc người đọc, người chấp bút cần hiểu được điều mà tác giả thực sự muốn gửi gắm. Vì vậy, dịch vụ viết sách không chỉ là công việc sắp xếp câu chữ. Đó còn là quá trình lắng nghe, quan sát và thấu hiểu một con người ở mức độ sâu hơn.
5. Niềm tin của tác giả là giá trị lớn nhất
Không phải ai cũng sẵn sàng chia sẻ câu chuyện của cuộc đời mình cho một người khác. Đó là lý do mình luôn cho rằng niềm tin của tác giả là một trong những giá trị lớn nhất mà người làm dịch vụ viết sách nhận được.
Trong các dự án mình từng tham gia, điều khiến mình nhớ nhất thường không phải ngày bản thảo hoàn thành, mà là khoảnh khắc tác giả đọc lại câu chuyện của chính mình và cảm thấy được đồng cảm. Khi một người sẵn sàng kể cho bạn những trải nghiệm quan trọng nhất của cuộc đời họ, đó đã là một sự tin tưởng rất lớn. Và chính niềm tin ấy là động lực để những người làm dịch vụ viết sách tiếp tục gắn bó với công việc này.
6. Dịch vụ viết sách không chỉ là một công việc
Sau nhiều dự án được đồng hành từ những ngày đầu tiên cho đến khi bản thảo hoàn thiện, mình nhận ra rằng dịch vụ viết sách không đơn thuần là việc tạo ra một cuốn sách. Đó là quá trình giúp một ý tưởng trở thành những trang bản thảo có thể chạm tới người đọc. Là hành trình kết nối giữa người kể chuyện và người viết. Và cũng là cơ hội để người chấp bút được học hỏi từ rất nhiều cuộc đời khác nhau.
Có lẽ vì vậy mà dù tên của người chấp bút hiếm khi xuất hiện trên bìa sách, rất nhiều người vẫn lựa chọn gắn bó với nghề. Bởi sau mỗi dự án, thứ họ nhận lại không chỉ là thu nhập, mà còn là những trải nghiệm và bài học khó có thể tìm thấy ở bất kỳ công việc nào khác.
Tại án thư, mình vẫn đang từng ngày tìm hiểu và chia sẻ những kiến thức liên quan đến viết sách, chấp bút và xuất bản. Hy vọng rằng những bài viết như thế này sẽ giúp những ai đang quan tâm đến lĩnh vực làm sách có thêm một góc nhìn thực tế về công việc phía sau mỗi bản thảo. Và biết đâu, trong tương lai, chính bạn sẽ là người bắt đầu hành trình viết nên cuốn sách của riêng mình.
Tác giả bài viết: Mai Sương