Mình bắt đầu viết truyện ngắn ngôn tình từ những ngày đầu chập chững bước vào Đại học. Hơn một năm sau, mình thay đổi định hướng, chuyển sang Content Marketing và dần ít viết truyện ngắn hơn. Dù chưa đạt thành tựu gì nổi bật, nhưng mình cũng đã hoàn thành hơn 60 đầu truyện và đăng trên Fanpage hàng tuần. Để có thể duy trì viết đều đặn như thế, mình đã áp dụng 7 bước theo trình tự dưới đây.
1. Bước 1: Thu thập ý tưởng
Đối với mình, truyện ngắn là đầu ra (output), còn kiến thức và ý tưởng là đầu vào (input). Muốn có output chất lượng thì mình phải liên tục nạp thật nhiều input có giá trị. Vì tập trung viết về chủ đề ngôn tình thanh xuân, nên mình thường xuyên đọc truyện trên Báo Mực Tím để lấy cảm hứng viết truyện ngắn.
Bạn cũng có thể tìm đọc chuyên mục sáng tác của báo Văn nghệ hay các trang báo địa phương như Quảng Nam, Đà Nẵng, Nghệ An,… Những trang này thường đăng tải các tác phẩm hay từ nhiều cây viết xuất sắc trên cả nước.
Ngoài ra, mình còn thường xuyên theo dõi những tác giả viết truyện ngôn tình được yêu thích trên Facebook như Yang Phan (tác giả của cuốn sách “Thế giới xấu xí, với anh, em vẫn đẹp”) hay Vân Võ (tác giả của cuốn sách “Cái áo duyên”),… để tham khảo cách viết của họ. Tuy nhiên, bạn nên chọn lọc các tác giả có văn phong thực sự chất lượng nhé.
2. Bước 2: Xác định ý tưởng chủ đạo và thông điệp cho câu chuyện
Sau khi sàng lọc những ý tưởng khả thi nhất, bạn cần chọn ra một ý tưởng chủ đạo để viết truyện ngắn. Bạn có thể hình dung ý tưởng này giống như một chồi non, các tình tiết sẽ dần phát triển thành những nhánh cây khác nhau. Đặc biệt, ý tưởng chủ đạo của truyện ngắn cần ngắn gọn và cô đọng.
Một điều quan trọng nữa là mỗi câu chuyện phải mang một thông điệp rõ ràng. Đó có thể là giá trị sống, một bài học hay cảm xúc sâu sắc mà bạn muốn gửi gắm đến độc giả.
3. Bước 3: Lập dàn ý sơ bộ
Khi đã có thông điệp và ý tưởng chủ đạo, bạn cần lập dàn ý cho truyện. Một dàn ý cơ bản nên bao gồm:
- Sơ lược về nhân vật, bối cảnh và các tình huống truyện.
- Các xung đột hay vấn đề mà nhân vật chính sẽ phải đối mặt. Chẳng hạn như thử thách lớn hay những quyết định quan trọng ảnh hưởng đến diễn biến câu chuyện.
- Nhân vật chính giải quyết xung đột và đưa câu chuyện đi đến hồi kết, cùng với thông điệp mà bạn mong muốn truyền tải đến độc giả.
Mình khuyên bạn nên lập dàn ý theo trình tự thời gian. Như thế khi viết truyện ngắn, bạn sẽ dễ theo dõi mạch truyện, quản lý các sự kiện một cách hiệu quả và phát triển nhân vật tự nhiên hơn.
Gợi ý:
“Bút hết nặng, viết hết đau” – Viết đi, đừng nản!
9 cuốn sách làm giàu vốn từ giúp bài viết của bạn sinh động hơn
Hướng dẫn chọn sách thiếu nhi theo độ tuổi, giúp trẻ tiếp thu tri thức hiệu quả hơn
4. Bước 4: Xây dựng bối cảnh truyện
Khi viết truyện ngắn, bạn cần lựa chọn giữa hai loại bối cảnh chính: Thế giới thực và thế giới tưởng tượng.
- Thế giới thực: Bạn cần làm rõ thời gian, địa điểm và các yếu tố liên quan (văn hóa, lịch sử,…). Ví dụ, cuốn sách “Nước mắt hoa mai anh đào” lấy bối cảnh hiện đại diễn ra tại vùng đất Măng Đen và được tác giả lồng ghép nhiều yếu tố ẩm thực liên quan đến Tây Nguyên. Việc xây dựng bối cảnh chi tiết như vậy sẽ giúp người đọc cảm thấy câu chuyện chân thực hơn.
- Thế giới tưởng tượng: Với kiểu thế giới này, bạn sẽ sáng tạo ra những quy tắc riêng biệt. Một ví dụ điển hình là truyện Harry Potter. Từ trường phù thủy Hogwarts, thế giới của người Muggle cùng với các phép thuật trong câu chuyện đều do tác giả J. K. Rowling tự tạo ra. Tuy nhiên, các yếu tố này cần nhất quán và có sự liên kết chặt chẽ.
5. Bước 5: Thiết lập hồ sơ nhân vật
Trước đây, mình từng nghĩ rằng khi viết truyện ngắn, chỉ cần đặt tên nhân vật và phác thảo cốt truyện là đủ, nhưng thực tế phải cần nhiều hơn. Nhân vật cần được khắc họa cụ thể về tính cách, quá khứ, mục tiêu, ngoại hình, giọng nói,… Những chi tiết này sẽ giúp nhân vật trở nên chân thật và gần gũi với độc giả.
Đặc biệt, tính cách của các nhân vật, dù là chính hay phụ, đều cần được thiết lập rõ ràng. Tính cách sẽ quyết định hành động và phản ứng của nhân vật trước các tình huống trong câu chuyện.
Ví dụ, trong cuốn sách “Đốt cháy” của tác giả Bán Tiệt Bạch Thái, nhân vật Quý Thính được miêu tả là người con gái xinh đẹp, giỏi giang và biết nghĩ cho người khác. Cô yêu thầm người bạn thân Đàm Vũ Trình, nhưng không vì tình yêu ấy mà làm mất đi lòng tự trọng của mình.
6. Bước 6: Bắt đầu viết
Đây là lúc bạn bắt tay vào viết bản nháp đầu tiên. Ở bước này, bạn không cần phải quan tâm đến lỗi chính tả, cứ viết theo dàn ý đã lập ra. Trong quá trình viết truyện, nếu bạn nghĩ ra ý tưởng mới hoặc muốn thay đổi cốt truyện, đừng ngần ngại chỉnh sửa nhé.
7. Bước 7: Biên tập
Với mình, đây là công đoạn quan trọng nhất trong quá trình viết truyện ngắn và phải được thực hiện nhiều lần. Sau khi hoàn thành bản nháp, bạn không nên lao vào chỉnh sửa ngay mà nên dành thời gian nghỉ ngơi. Khi biên tập, bạn cần kiểm tra kỹ ngữ pháp, chính tả, tính logic của các tình tiết, lỗi lặp từ,… Một gợi ý cho bạn là đọc thành tiếng câu chuyện, như thế bạn sẽ dễ dàng nhận ra những sai sót trong câu từ.
Bên cạnh đó, đừng ngại biên tập nhiều lần. Bạn có thể mất khoảng một tiếng đồng hồ để viết một bản thảo 2000 từ, nhưng lại phải dành ra năm tiếng đồng hồ để biên tập là chuyện bình thường.
Các bước viết truyện ngắn trên đây là kinh nghiệm mình góp nhặt được từ nhiều nguồn, nhưng đồng thời cũng có điều chỉnh để phù hợp với bản thân. Viết truyện ngắn được hơn một năm, mình cảm thấy viết đã khó, nhưng kiên trì còn khó hơn gấp bội. Nếu đã xác định theo con đường này lâu dài, bạn chắc chắn sẽ phải đối mặt với nhiều lời chê bai và dễ nản lòng.
Mong rằng bạn có thể vượt qua những chông gai ấy và tin tưởng vào bản thân, vững bước trên con đường mình đã chọn. Bạn hãy theo dõi anthu.net để cập nhật thêm kiến thức liên quan đến sách và xuất bản sách nữa nhé!
Tác giả bài viết: Huỳnh Ngọc