Từ nhỏ tới lớn, mình luôn bị đóng khung với quan niệm rằng chết là chuyện tiêu cực, đừng nghĩ tới, đừng nhắc tới kẻo xui. Thành ra, mỗi lần ai đó vô tình nói về cái chết, lòng mình lại chùng xuống và lo sợ như thể chạm vào điều cấm kỵ. Cho tới khi đọc được cuốn sách “Chết (sao cho) tử tế”, mình mới hiểu rằng cái chết vốn không tiêu cực như mình từng nghĩ.
“Chết (sao cho) tử tế” thực sự là một cuốn sách về nhân sinh hay nên đọc. Cuốn sách này đã giúp mình nhận ra người ta sợ chết là vì còn dang dở, còn tiếc nuối, còn chưa thật sự sống cho thỏa lòng. Vậy nên, có lẽ chỉ cần ta dám sống trọn vẹn từng ngày, thì khi đối diện với cái chết, nỗi sợ ấy cũng sẽ vơi đi rất nhiều.
1. Khi cái chết không còn đáng sợ
Cầm cuốn sách trên tay vào đúng lúc cuộc sống đang ngổn ngang đủ thứ chuyện, mình đã chần chừ khá lâu trước khi lật mở những trang đầu tiên. Bởi lẽ, mình sợ rằng một cuốn sách với tựa đề nói về cái chết liệu có khiến tâm trạng mình cảm thấy nặng nề hơn không?
Khi đọc đến lời tựa, mình lại tưởng đây sẽ là một cuốn sách ngành nghề chuyên về y khoa với những trang viết đầy bệnh tật, để rồi dẫn dắt người đọc đến với một loạt lời khuyên chăm sóc sức khỏe dành cho người mắc bệnh nan y.
Vậy mà đến lúc bước vào nội dung chính, mọi suy nghĩ ban đầu của mình đều bị đảo ngược. Hóa ra đây không phải cuốn sách nói về cái chết theo cách u ám, bi lụy hay giáo huấn, mà chứa đựng những lời tâm sự rất thật, rất dịu dàng của tác giả Lâm Yên về chính hành trình đối diện với bệnh tật và ranh giới sinh tử của mình.
Và đây cũng chính là lý do tại sao mình lại gọi “Chết (sao cho) tử tế” là cuốn sách về nhân sinh hay nên đọc.
2. Hiểu về bệnh tật và cái chết để biết trân trọng từng khoảnh khắc còn lành lặn
“Bạn có sợ chết không? Hay là làm thế nào để chết và để sống một cách tử tế?”
Trước khi lật giở từng trang của cuốn sách về nhân sinh hay nên đọc này, mình thực sự không hiểu mục đích của câu hỏi trên là gì. Sống tử tế thì ai cũng có thể hình dung, nhưng chết thế nào mới được gọi là tử tế? Và tại sao chuyện sống tử tế lại liên quan đến việc bạn có sợ chết hay không?
Mãi đến khi đọc được khoảng một phần ba cuốn sách, câu trả lời mới dần sáng tỏ. Hóa ra, điều khiến con người ta sợ chết không nằm ở “cái chết”, mà lại nằm ở “cách sống”. Người ta sợ chết bởi còn tiếc nuối, bởi thấy mình chưa làm đủ, chưa yêu đủ, chưa dám sống hết mình.
Điều này được tác giả nghiệm ra trong những ngày nằm bất lực trên giường bệnh, chống chọi với căn bệnh tự miễn được phát hiện đúng vào thời điểm giãn cách vì đại dịch Covid-19. Một mình giữa bệnh viện ở nước Mỹ xa xôi, không có gia đình bên cạnh, con đường học vấn vừa khép lại, tấm bằng tiến sĩ mới nhận được một năm, tương lai tưởng như bắt đầu mở ra thì bệnh tật ập đến.
Có lẽ, nếu không trải qua cú sốc ấy, cuộc đời tác giả sẽ tiếp tục trôi theo một quỹ đạo rất khác: bận rộn với công việc, chuẩn bị cho chuyến bay giải cứu về Việt Nam giữa tâm dịch, rồi trở lại cuộc sống bình thường bên cạnh những người thân thương. Và cũng có thể, phải rất lâu sau nữa, tác giả mới hiểu rằng “đôi khi, đơn giản là còn sống lành lặn, là đã đủ lắm rồi”.
Trải nghiệm của tác giả trong sách “Chết (sao cho) tử tế” khiến mình nhớ lại vài năm trước, ngay sau khi kết thúc kỳ thực tập và còn chưa kịp cầm trên tay tấm bằng đại học, mình cũng từng nằm trong phòng cấp cứu một lần. Lúc đó, mặc dù trong lòng sợ hãi, nhưng có lẽ vì quá ít kinh nghiệm sống mà mình chưa thể nghiệm ra được bài học quan trọng này, rằng sống tử tế là sống hết mình, sống trọn vẹn từng khoảnh khắc; còn chết tử tế là ra đi mà không còn gì phải hối tiếc hay sợ hãi.
Gợi ý:
“Trưởng thành tử tế” và 4 suy ngẫm mình ấn tượng nhất
“Thư tình gửi một người” – Bức thư tình lãng mạn vượt thời gian
3 cuốn sách về tuổi trưởng thành dành cho những tâm hồn đang “tập lớn”
3. Khi khó khăn trở thành bài học về nghị lực và sống tử tế
Có một điều mình đặc biệt ấn tượng ở “Chết (sao cho) tử tế” là cách tác giả lồng ghép bài học vào những câu chuyện một cách rất tự nhiên. Thay vì đưa ra những giáo lý to tát hay triết lý sâu xa như những cuốn sách tâm lý, sách chữa lành khác, tác giả chỉ đơn thuần là kể lại trải nghiệm và suy nghĩ của bản thân một cách chân thật nhất. Nhờ vậy, người đọc như mình mới cảm thấy câu chuyện gần gũi, như đang ngồi nghe tác giả trò chuyện trực tiếp, đồng thời dễ dàng chiêm nghiệm và rút ra những bài học riêng.
Bên cạnh đó, cách nhìn tích cực về bệnh tật và cái chết trong cuốn sách về nhân sinh hay nên đọc này cũng khiến mình ngạc nhiên.
Nếu nói rằng tác giả chỉ chọn lọc những tình tiết nhẹ nhàng hay kết quả lạc quan để đưa vào sách thì chưa đúng, bởi chính những chuyện mà tác giả trải qua vốn dĩ đã đầy thử thách và nặng nề. Chẳng hạn như khi căn bệnh của tác giả tái đi tái lại, cơ thể suy kiệt nặng, phải truyền máu, hay khi nằm trong phòng cấp cứu vừa đối mặt với bệnh tình bản thân, vừa chứng kiến những mất mát, đau thương của các gia đình khác xung quanh.
Điểm khác biệt nằm ở cách tác giả kể lại những trải nghiệm nặng nề với một thái độ hết sức bình thản, như thể chưa từng có những ngày nằm khóc bất lực trong phòng bệnh. Chính giọng văn ấy đã khiến mình cảm nhận rõ rệt nghị lực sống mãnh liệt nơi tác giả, từ đó phải tự nhủ rằng người khác trong hoàn cảnh khắc nghiệt như vậy vẫn có thể vượt qua và trân trọng cuộc sống, thì mình với những rào cản nhỏ bé hơn không có lý do gì để bỏ cuộc.
Với mình, “Chết (sao cho) tử tế” không chỉ là câu chuyện về bệnh tật hay cái chết, mà còn là lời nhắc nhở sâu sắc về cách sống trọn vẹn và ý nghĩa. Mỗi giai đoạn khép lại trong hành trình của tác giả đều khiến mình phải dừng lại, suy ngẫm xem liệu mình có đang sống tử tế và biết trân trọng những khoảnh khắc hiện tại hay chưa? Còn bạn, bạn cũng hãy thử một lần lật giở từng trang của cuốn sách về nhân sinh hay nên đọc này để tự chiêm nghiệm bài học cho riêng mình nhé!
Tác giả bài viết: Ngọc Ánh